Avineto/IX.

El Vikifontaro
Iri al: navigado, serĉi
VIII. Indekso : Avineto
de Božena Němcová
Tradukita de K. Procházka, Vl. Tobek
X.

En la ĉambro de la avineto estas kiel en ĝardeno, kien oni sin turnas, ĉie estas plene de rozoj, rezedo, paduso kaj de aliaj diversaj floroj kaj inter tio tutaj plenbrakoj da kverkfolioj. Barunka, Mančinka ligas bukedojn kaj Cilka plektas grandan kronon. Sur benko apud forno sidas Adélka kaj la knaboj kaj ĉiuj tri ripetas la bondezirojn.

Estas antaŭvespero de festo de Sankta Johano, morgaŭa festo de la patro, glora tago en la familio. Je tiu tago invitis sinjoro Prošek ĉiujn siajn plej karajn amikojn al festeno; tio estis jam kutimo. Tial estis tia bruego en la tuta domo; Vorša lavis kaj senpolvigadis, ke eĉ ne unu polvero ie restu. Bětka brogis la kortbirdaron, la dommastrino bakis kukojn kaj la avineto inspektis jen la paston, jen la bakfornon, jen la birdojn; ŝi estis ĉie necesa. Barunka petis, ke la avineto elvoku Jan'on eksteren, ke li ne lasas ilin trankvilaj kaj kiam li estis ekstere, plendis Bětka kaj Vorša, ke li kuras al ili inter la kruroj. Vilém postulis, ke la avineto lin elekzamenu, Adélka kroĉiĝis je ŝiaj jupfaldoj, petegante kukon, kaj sur la korto klukis kokinoj, signalante, ke ili volas iri en kokejon. "Pro Dio, mia reĝo, mi ja ne povas ĉiujn samtempe priservi!" plendis la kompatinda avineto. Jen vokas Vorša: "La sinjoro venas hejmen!" - Oni ŝloskaŝas la bakaĵon, la sinjorino forigas ĉion, kio devas resti ankoraŭ sekreta, kaj la avineto admonas la infanojn: "Ne elbabilu ĉion al paĉjo?" - La patro venas en la korton, la infanoj iras al li renkonte, sed kiam la patro deziras al ili bonan vesperon kaj demandas kie estas la patrino, ili embarase haltas, ne sciante kion diri, por ne malkaŝi la sekreton. Sed Adélka, favoratino de la paĉjo, iras tamen al li., kaj kiam li prenas ŝin sur la brakon, ŝi flustras al li: "Panjo kun avineto bakas kukojn, morgaŭ estos cia nomtago," - "Nu, atendu nur," interrompas ŝin la knaboj; "ci estos riproĉata, ĉar ci elperfidis tion," kaj ili forkuras por akuzi ŝin ĉe panjo. Adélka ruĝiĝas, embarase sidas sur la brako de la patro, ĝis fine ŝi ekploras. "Ne, ne ploru," konsolas ŝin la patro; "mi ja ankaŭ scias ke estas mia nomtago, kaj ke la patrino bakas kukojn" - Adélka deviŝas per maniketo la larmojn, sed kun timo ŝi rigardas la patrinon, kiun la knaboj alkondukas. Fine ĉio aranĝiĝas tiel, ke la knaboj sciiĝos, ke Adélka nenion elperfidis. Tamen la sekreto tiom premas ĉiujn tri, ke la patro aŭdante ne devas aŭdi kaj vidante ne devas vidi. Barunka devas konstante palpebrumi je ili ĉe vespermanĝo kaj puŝrememorigi ilin, ke ili ne perfidiĝu, kaj Bětka mokas poste ilin kaj nomas ilin "kokpantofloj."

Fine estas ĉio farita, preparita, ankaŭ la bonodoro de la bakitaĵo disiĝis; la servistinoj kuŝiĝis, nur pantofloj de la avineto klaketas en la domo. Ŝi enfermas la katojn, estingas per akvo la fajrerojn en la kameno kaj rememorinte, ke oni ankaŭ hejtis en la bakforno sur deklivo, ŝi eĉ ne kredas sian singardemon kaj iras tien ankoraŭ por konvinkiĝi, ĉar povus tie iu fajrereto resti.

Sultán kaj Tyrl sidas sur la benko; ekvidinte la avineton, ili iel mire rigardas ŝin - en tiu horo ŝi neniam estis ekstere; sed kiam ŝi karesas ilin sur la kapoj, ili flate frotiĝas je ŝi. "Nu., vi refoje atendis la ratojn, vi du? Tion mi permesas al vi, nur en la staleton, ne ekprovu eniĝi," ŝi diras al ili irante sur la deklivon. La hundoj post ŝiaj kalkanoj sekvas ŝin. Ŝi malfermas la bakfornon, zorgoplene ŝi trarastas per fajroincitilo la cindron, kaj vidante eĉ ne fajreton, ŝi refermas la bakfornon kaj reiras. Apud la kanalponteto staras alta kverko; en ĝiaj larĝaj branĉoj sidas en somero la kortbirdaro. La avineto ekrigardis supren kaj ekaŭdis en la branĉoj eksopiron, mallaŭtan; flustradon kaj pepadon. "Ili sonĝas pri io," ŝi diris kaj iris pluen. - Kio rehaltigis ŝin ĉe la ĝardeneto? Ĉu ŝi aŭskultas ĉarmajn tonojn de du najtingaloj en la ĝardena arbetaĵo? Aŭ la nekontinuan kanton de Viktorka, kiu malgaje sonas de la kluzo? Aŭ la avineto rigardas la deklivon kie flugaperas tiom da lampiroj, vivantaj steletoj? - Sub la deklivo super herbejo flugpendas malpezaj konstante transformiĝantaj; vaporoj. Tio ne estas nebuloj, rakontas la popolo, kaj ĉu eble la avineto ankaŭ tion kredas, ke en tiuj diafanaj arĝentogrizaj vualoj estas vualitaj niksinoj, kaj ĉu ŝi rigardas ilian sovaĝan dancon ĉe lunlumo? - Ne, nek tion, nek la alian; la avineto rigardas la herbejon, kiu etendiĝas al la muelejo. Tie enkuris de la gastejo trans la kanaleton sur la herbejon virina staturo, vualita per blanka talituko. Senmove ĝi staras, aŭskultas kiel kapreolino, kiu elkuris el arbara kaŝejo sur vastan ebenaĵon por sin paŝti. Ĝi nenion aŭdas krom longtirataj tonoj de najtingalo, malklara klakbruado de la muelejo kaj murmurado de ondoj sub malhelfoliaj alnoj. Ĝi vindas la blankan talitukon ĉirkaŭ la dekstra mano kaj per tiu ĝi ŝiras florojn, naŭ diversajn florojn. Havante la bukedon preta, ĝi kliniĝas ankoraŭ, lavas sin per freŝa roso, kaj rigardante nek maldekstren nek dekstren, ĝi rapidas returnen al la gastejo.

"Kristla ĝi estas! ŝi faros florkronon de sankta Johano; mi bone konjektis, ke ŝi amas tiun knabon," parolis al si la avineto, ne deturnante siajn okulojn de la knabino. Ŝi ne vidis ŝin plu, kaj ankoraŭ ŝi staris meditante. Ŝia animo fordonadis sin al rememoroj! Ŝi vidis antaŭ si herbejon, ŝi vidis submontaran vilaĝeton, super si radiantan lunon kaj stelojn - ĝi estis la sama luno kaj steloj, eterne bela kaj ne maljuniĝanta - sed ŝi estis tiam juna, freŝa knabino; kiam ŝi en nokto de sankta Johano ŝiris naŭ diversajn florojn por kroneto de destino. Kvazaŭ tio ĵus estus okazanta, tiom resentis la avineto timon, kiun ŝi tiam havis, ke neniu renkontu ŝin kaj interrompu ŝiajn sorĉojn. Ŝi revidas sin en sia ĉambreto, vidas sur la lito la florkolorajn kusenojn sub kiujn ŝi metas la plektitan florkroneton. Ŝi rememoras, kiom arde ŝi preĝis, ke Dio donu al ŝi sonĝon, en kiu aperus tiu, kiun ŝia animo favoras. La fido, kiun ŝi havis al la kroneto de destino ne trompis ŝin, ŝi vidis en sonĝo altkreskan viron, de klara rigardo, sincera aspekto - tiun, kiun, laŭ ŝi, neniu en la mondo egalis. La avineto ridetas pri tiu infana avideco, kun kiu ŝi rapidis antaŭ la suneliro en la ĝardenon al pomarbo, por ĵeti la kroneton trans sian kapon kaj la pirarbon, por ankoraŭ sciiĝi, ĉu ŝi baldaŭ aŭ post longa tempo revidos sian Jiří. Ŝi memoras, ke la eliranta suno trovis ŝin plorantan en la ĝardeno tial, ke la florkroneto terenfalis malproksime post la pomarbo kaj sekve ne estis espero, ke ŝi baldaŭ renkontiĝos kun Jiří. - La avineto staras longan tempon enpensiĝinta, senscie ŝi interfingrigas la manojn, ŝiaj mildaj, fidoplenaj okuloj sin turnas supren al la radiantaj steloj kaj el la buŝo eliĝas mallaŭte demando: "Kiam ni, Jiří, revidos nin?" - Jen la venteto ekkaresas delikate la palan vizaĝon de la maljunulineto, kvazaŭ ŝin kisus la spirito de la mortinto, ŝi ektremas kaj du larmoj falas sur la kunigitajn manojn. Post momento ŝi eniras senbrue en la domon.

La infanoj elrigardis el la fenestroj, atendante alveturon de la gepatroj; tiuj estis en la urbeto en preĝejo. La patro lasis tiun tagon servi meson kaj la avineto lasis tiun tagon preĝi por ĉiuj Johanoj de sia familio, komencante de kelke da generacioj. Bela florkrono, bondeziroj, donacoj - ĉio kuŝis preparita sur la tablo; Barunka ekzamenis tiun kaj la alian, sed pro rapideco oni ellasis ĉi tie kaj tie vorteton kaj devis rekomenci. La avineto havis plenajn manojn da laboro, tamen ĉiumomente ŝi malfermis la pordon kaj admoninte: "Estu trankvilaj kaj ne petolu!" ŝi reforiris.

Ĵus foriris la avineto en la ĝardeneton por tranĉi freŝan petroselon, jen kuras Kristla sur la deklivo, portante ion vualitan en tuko. "Bonan matenon mi deziras, avineto!" ŝi salutas, kun tiom ĝoja, radianta vizaĝo, ke la avineto mire ekrigardis ŝin.

"Ci, knabino, aspektas, kvazaŭ ci estus sur rozoj dorminta," diras al ŝi la avineto, ridetante.

"Vi divenis, avineto, miaj kapkusenoj estas kovritaj de floroj," respondis Kristla.

"Ci, ŝerculino, ne volas kompreni, sed okazu tio, aŭ io alia, nur se ĝi estos bona: ĉu ne, knabino?"

"Jes, jes, avineto," afirmis Kristla, sed diveninte la sencon de ŝiaj vortoj, ŝi ekruĝiĝis iomete.

"Kion ci portas?"

"Mi alportas al Jeník nomtagdonacon: ĉiam plaĉas al li niaj kolomboj, mi do alportis al li paron da junaj, li eduku ilin!"

"Sed kial ci faris al ci tian malutilon, ĝi ja ne bezonis esti," opiniis la avineto.

"Kun plezuro mi faris tion, avineto; mi amas la infanojn, kaj al la infanoj faras refoje ĝojon tiaj aĵoj, do ni lasu ilin al ili. Sed ĉiel ŝajnas al mi, ke mi ne rakontis al vi, kio okazis ĉe ni en hieraŭa nokto?"

"Hieraŭ estis ĉe ni kiel sur ponto en Praha, ne estis eble eĉ iom diskuti, sed mi scias, ke ci volis al mi rakonti ion pri tiu Italo. Rakontu do, sed ci devas preni el ĉiu verso unu vorton, mi atendas la niajn el la preĝejo kaj la gastoj estos ĉi tie en momento," admonis la avineto Kristla'n.

"Do pripensu; tiu vagabondo, la Italo venadis al ni ĉiutage por trinki bieron, - tio estus nenio malbona, la gastejo estas por ĉiu homo, - sed ne, ke li kiel orda homo sidu ĉe la tablo, li ŝovadis la nazon en ĉiujn angulojn de nia domo, eĉ en la bovinejon li enrampis, mallonge, kien mi turniĝis, tien li postsekvis min. La paĉjo nubiĝis pro tio, sed vi konas lin, li estas bona homo, li faras eĉ ne al kokideto malbonon kaj ankaŭ nevolonte li forpuŝas la gastojn, precipe tiujn el la kastelo. Li do lasis la aferon al mi; mi kelkafoje malĝentile lin forrifuzis, sed li akceptis tion kvazaŭ plej belan parolon, kaj mi scias, ke li komprenas boheme, kvankam paroli li ne scipovas. Senĉese li havis en la buŝo: "'esky 'olka mám rád," la manojn li antaŭ mi interfingrigadis kaj eĉ genufleksis antaŭ mi.

"Oh, kia ruzulo," diris la avineto.

"Tio, estas tiel, avineto, tiuj sinjoroj havas ĉiam tiom da paroloj, ke vin la oreloj doloras; kien oni venus, se oni kredus ĉion al ili, tiaj paroloj eĉ ne momenton restas en mia kapo. Sed tiu Italo kolerigis min. Antaŭhieraŭ ni rastis sur la herbejo, jen hazarde venis Míla - (la avineto ekridis tiun hazardon) - ni parolis pri ĉio ajn kaj mi diris al li ankaŭ, kiom nin tiu Italo ĝenas. - »Nu, lasu tion nur, mi ja aranĝos tion, ke li ne plu al vi venu.« - »Sed ke vi ne kolerigu la paĉjon,« mi diras, ĉar mi konas la knabojn el Žernov, ili estas rafinitaj. - Vespere venis la Italo refoje; sed post mallonga tempo venis la knaboj, ili estis kvar, inter ili Míla kaj lia kamarado Tomeš - vi konas Tomeš'on, ne? Gaja knabo, li edziĝos je Anča Tichánková, mia kamaradino. Mi ĝojis kiam ili venis, kvazaŭ se iu aĉetus al mi novan robon. Volonte mi kuras al enverŝa tablo kaj kun ĉiu mi trinkis. La Italo tre nubiĝis; kun li mi neniam trinkas, diablo lin kredu, li povus ion enmiksi en la bieron. La knaboj sidiĝis al tablo kaj komencis ludi kartojn, sed nur ŝajne, ĉe tio ili konstante grimacis je la Italo. Vítek diras: »Rigardu lin, li sidas kiel strigo en vermiĉeloj!« Kaj Tomeš daŭrigas: »Mi konstante observas, ĉu li jam baldaŭ pro kolero formordos al si la nazon. Granda laboro tio ne estus, sen tio ĝi pendas al li ĝis la mentono!« - Tielsence oni daŭrigis; la Italo ŝanĝis pro kolero ĉiujn kolorojn, sed eĉ ne vorton li elpuŝis. Fine tamen li ĵetis monon sur la tablon, lasis la bieron kaj sen saluto li foriris. Mi faris post li signon de kruco, sed la knaboj parolis: »Se li povus nin trapiki per rigardo, ni estus senvivaj.« Kiam li foriris, mi revenis al mia laboro, vi scias, la patrino malsanas kaj mi devas ĉion malfermi kaj ankaŭ fermi. La knaboj ankaŭ foriris. - Pasis jam la deka, kiam mi iris dormi. Mi komencas senvestiĝi, jen iu frapas sur, la fenestreton: tok, tok, tok. Mi pensas, tio estas certe Míla, li ion forgesis; li ĉiam ion forgesas, mi diras al li, ke li foje lasos la kapon ĉe ni."

"Jam fariĝis," jesis la avineto.

"Mi prenas la ŝultrotukon," daŭrigis Kristla kun rideto, "kaj iras malfermi la fenestron; kaj divenu kiu estis tie? - La Italo! Mi brufermas la fenestron kaj pro ektimo mi forkraĉis! Li komencis min peti kaj parolis, kvankam li scias, ke mi nenion komprenas, poste li prezentis al mi orajn ringojn de sur siaj fingroj. Mi koleriĝis, prenis kruĉon kun akvo, iras al la fenestro kaj diras: »Iru for de ĉi tie, ci malbelulo, kaj serĉu amaventurojn tie ĉe vi, ne ĉi tie, aŭ mi surverŝos cin per tiu akvo!«

Li cedis iom de la fenestro, sed tiumomente elsaltis el arbetaĵo la knaboj, kaptis lin kaj ŝtopis al li la buŝon, por ke li ne povu krii. »Atendu, ci malbenita Italo, nun ci ricevos cian parton,« aŭdiĝis Míla. Sed mi petis Míla'n, ke ili ne batu lin, kaj fermis la fenestron - propre nur, duonfermis ĉar mi ne povis deteni min, ke mi ne observu, kion ili faros kun li. - »Ne, Míla, kion ni faros kun li? Neniun kuraĝon havas tiu bravulo, kaj koron leporan li havas, li tremas, kvazaŭ li havus febron.« - »Ni elvipu lin per urtikoj,« proponis unu. - »Ni ŝmiru lin per aksoŝmiraĵo!« diris alia. - »Ne tiel,« decidis Míla, »Tomeš, ci lin tenu, kaj vi, knaboj venu kun mi!« - Ili forkuris.

Post momento ili revenis, alportis lignostangon kaj aksoŝmiraĵujon. »Knaboj, detiru liajn ŝuojn kaj suprenfaldu al li la pantalontubojn!« ordonis Míla. La knaboj tuj obeis; kiam li komencis piedfrapi ilin, ili konsolis lin kiel malbonan ĉevaleton: »Hahoŭ, malgranda, hahoŭ!« - »Ci ne ricevos hufumojn; ne timu!« diris al li Míla, »nur la piedetojn ni iom ŝmiros al ci, ke ci povu pli bone kuri hejmen!« Almenaŭ ci saturiĝos per saniga odoro,« ridis Tomeš; »sen tio ci malbonodoras de parfumo, ke mi preferus vangfrapojn.« - Kiam ili ŝmiris al li la piedojn tiel, ke tio aspektis kvazaŭ li havus ŝuojn, ili metis la stangon sur liajn lumbojn disetendis liajn manojn kaj alligis lin al ĝi kvazaŭ sur krucon. La Italo volis krii, sed Tomeš metis sian manplaton sur lian buŝon kaj tenis lin kiel per premilo. »Ne malutilas,« li diris, »streĉi iom la membrojn al tiaj mallaboremuloj kiel ci, sendube la vejnoj al ci mallongiĝas.« - »Knaboj,« reordonis Míla, »kunligu liajn ŝuojn, ĵetu ilin al li trans la ŝultron kaj ni elkondukos lin sur la ŝoseon; li kuru de kie li venis!« - »Atendu, ni donos al li florojn en butontruon, ke oni ja vidu, ke li revenas de knabino,« diris Vítek, ŝiris urtikon kaj kardon kaj ŝovis ambaŭ al li post la frakon. - »Tiel, nun ci havas ĉion, tute bele ci aspektas, ci povas iri kun donacoj!« ridis Míla; ili prenis lin kun Tomeš sub la brakoj kaj elkondukis lin senbrue el la ĝardeno.

Post momento venis Míla ankoraŭ al la fenestreto, li rakontis kian koleron havis la bravulo kaj kiom li kuris kun la stango. »Sed kiel vi elspionis lin?« mi demandas Míla'n.- »Nu,« li diras, »mi volis diri al ci bonan nokton, mi do diris al la knaboj, ke ili atendu min en la muelejo, mi mem staris en la ĝardeno. Jen mi vidas iun ŝtelirantan kiel ŝtelisto al cia fenestreto.

Tuj kiam mi lin rekonis, mi senbrue eliris el la ĝardeno kaj iris por la knaboj. Tiel ĉio bone prosperis. Ŝajnas al mi, ke li timos ankoraŭ veni ĉi tien.«

Tutan hieraŭan tagon mi ridis tiun aventuron, sed vespere estis ĉe ni noktogardisto Kohoutek, li estas ĉe ni ĉiutage, volonte trinkas kaj poste, kion li scias, tion elbabilas. Tiu komencis al ni rakonti kiel la Italo venis nokte hejmen. »Tio estis iaj sovaĝuloj, kiuj prilaboris lin,« li diras kaj komencis lin terure priskribadi: vi scias ja, ke li faris el kulo kamelon. Laŭdire la hundoj volis lin disŝiri, kiom terura li estis - kaj lia edzino ĝis mateno lin lavis, por forigi la aksoŝmiraĵon. Li donis al ili taleron, por ke ili nenion diru en la kastelo kaj li terure ĵurpromesis venĝi je tiuj knabegoj. Mi nun timas pri Míla: oni diras ke Italoj estas malbonaj homoj. Kaj ankoraŭ tion rakontis Kohoutek al patro, ke tiu Italo iradas al Mařenka, filino de la administranto, kaj ke la maljunaj opinias, ke se lin la princino favoras, ke ŝi donos al li bonan oficon en la bieno kaj ke li poste povus ilian filinon preni. Nu, kaj aŭdu avineto, Míla volas por unu jaro iri en la kastelon kiel ĉevalservisto, ke li ne devu fariĝi soldato; vi scias kiel ĝi okazas - se la Italo malutilus lin, la administranto ne akceptos lin kaj li devos militservi. Ĉion ĉi mi primeditis kaj ne plu min ĝojigas la faro de la knaboj; - la hodiaŭa sonĝo min regajigis ja, sed kion ĝi helpas! Kion vi diras pri tio, avineto?"

"Saĝa ĝi ne estis de tiuj knaboj, sed donu ni prudenton al la junularo, precipe se amo enmiksiĝas en tion. Mia Jiří ankaŭ faris tian petolaĵon kaj pentis tion."

"Kion, avineto?"

"Nu, eble ci ne volus, ke mi komencu rakontadi, okaze mi diros tion al ci. Sen tio ni forgesis pri ĉio, kaj ŝajnas al mi, ke mi aŭdas hufofrapadon de ĉevaloj: tio estas jam la niaj. Ni iru! Mi devas ĉion prikonsideri, kion ci diris al mi, supozeble mi scios poste ian konsilon," aldiris la avineto, transpaŝante la sojlon.

La infanoj aŭdinte la voĉon de Kristla, elkuris en la koridoron kaj kiam ricevis Jan belajn kolombetojn, li kaptis la knabinon ĉirkaŭ la kolo kaj premis ŝin pro ĝojo tiom, ke restis sur ŝia blanka kolo ruĝa strio. Li estus ilin prefere mem forportinta en kolombejon, se ne estus Barunka ekvokinta: "La paĉjo estas jam ĉi tie!" Preskaŭ samtempe kun la kaleŝo venis al Staré Bělidlo ankaŭ sinjoro patro, kaj sinjoro Prošek, vidante sin en rondo de siaj karaj amikoj kaj de la familio, kiun li tiom arde amis kaj al kiuj li nur parton de la jaro povis dediĉi, estis tre kortuŝita, kaj kiam komencis Barunka gratuli, surverŝis lin larmoj. La infanoj, vidante plori la patron, la patrinon kaj la avineton ankaŭ, konfuzis la gratulaĵojn kaj komencis ankaŭ plori. Bětka kaj Vorša aŭskultante ĉe pordo la bondezirojn, kovris siajn okulojn per bluaj antaŭtukoj kaj ploris ankaŭ, unu pli ol la alia. La sinjoro patro, la muelisto, turnadis la flartabakujon kiel la muelradeton, la sinjoro arbaristo frotis per maniko belan ĉasponardon (ĉar li estis en paradvesto), por kaŝi sian kortuŝon; Kristinka tamen staris ĉe fenestro kaj neniel hontis pro siaj larmoj, nur kiam la sinjoro patro, alpaŝinte al ŝi, frapetis per la flartabakujo ŝian ŝultron, flustrante: "Ci pensas nun, ĉu ne vere: Oh, kiam al mi oni tiel bondeziros!" "Vi, sinjoro patro, vi devas min ĉiam inciteti," diris la knabino kaj viŝis la larmojn.

La larmon en okulo, sed ĝojon kaj kontenton en la koro alpaŝis sinjoro Prošek al la tablo, kaj verŝis en pokalon vinon. "Je sano de ĉiuj!" li diris, malpleniginte la unua la pokalon. Post tio trinkis ĉiuj je sano de la dommastro, kaj baldaŭ brilis iliaj vizaĝoj pro ĝojo. Jeník estis la plej feliĉega: li ricevis de la sinjoro arbaristo du kuniklojn, de la sinjorino patrino (muelistedzino) grandegan kukon per ĉiuj spicaĵoj ŝmiritan, kiun li tre ŝatas, de la avineto unu el tiuj dudekkrejceraj moneroj, kiujn ŝi konservas en blanka saketo en la ŝranko, donacojn de la gepatroj, kaj post tagmanĝo jen neatendite aperis en la ĝardeno la sinjorino princino kun la komteso; kiam sinjoro Prošek kun sia edzino, avineto kaj kun infanoj eliris eksteren por ŝin bonakcepti, ricevis Jeník de la komteso belan libron, en kiu estis pentritaj diversaj bestoj.

"Mi venis, Jan, por rigardi, kiel ci hodiaŭ amuziĝas," alparolis la princino afable sian stalestron.

"Ĉe mia familio kaj kun kelke da bonaj amikoj ĉiam bone, via moŝto," respondis sinjoro Prošek.

"Kiu estas ĉe ci?"

"Miaj najbaroj, la muelisto kun sia familio kaj arbaristo el Riesenburk."

"Mi ne volas cin retenadi, revenu inter ilin, mi ankaŭ tuj forrajdos."

Sinjoro Prošek kliniĝis, ne kuraĝante reteni sian estrinon, sed la sinceranima avineto tuj komencis: "Oh, tio ne estus de ni bela, ke ni prezentu eĉ ne kukon al la moŝta sinjorino kaj la moŝtfraŭlino. Iru, Terezka, iru, alportu, kio venas neatendite, bongustas. Barunka, el alportu korbeton, mi ŝirrikoltos iom da ĉerizoj. Eble dezirus la moŝta sinjorino ankaŭ iom da kremo aŭ da vino?"

Jan kaj Terezka estis embarasitaj, ili timis, ke tiu simpla invito ne ofendu la princinon, sed male, ŝi kun afabla ekrideto desaltis de la ĉevalo, transdonis al Jan la bridon kaj sidiĝante sur la benketon sub la pirarbo ŝi diris: "Via gastigo estos por ni agrabla, tamen mi ne volas, ke vi malatentu viajn gastojn; ili do venu inter nin!"

La sinjorino Prošková forkuris. Sinjoro Prošek, liginte la ĉevalon al arbo, elportis eksteren tableton, kaj post momento alvenis la sinjoro arbaristo profunde kliniĝante kaj la sinjoro muelisto tre hezitetante: tamen kiam demandis lin la sinjorino princino, kia ĝi estas en la muelejo kaj kiom ĝi profitigas, li retroviĝis en sia elemento kaj tiom li rekuraĝiĝis, ke li proponis al la princino pinĉprenon de flartabako. Kiam la princino kun ĉiu afablan vorton interŝanĝis, ŝi akceptis kukon de sinjorino Prošková kaj de la avineto glason da kremo.

Dume ĉirkaŭis la infanoj Jan'on, kiu montradis al ili siaj bestojn, kaj la komteso staris ĉe ili, ĝojis de iliaj ĝojo kaj admiro, tre volonte respondante ĉiun ilian demandon.

"Panjo, rigardu, tio estas nia kapreolino!" ekvokis Bertík, filo de la arbaristo je sia patrino, kiam Jan estis montranta al li kapreolinon, kaj la patrinoj kun la infanoj kliniĝis super la libro.

"Sultán! Tio estas Sultán!" ekvokis Vilém, kaj post kiam, je tiu ekkrio aperis inter ili Sultán, montris al ĝi Jan la libron dirante: "Rigardu, tio estas ci!" Ankaŭ estis tie kolosa elefanto, kiun Adélka ektimis, ĉevalo estis tie kaj ankaŭ bovinoj, leporeto, sciuroj, kokinoj, lacertoj kaj serpentoj, fiŝoj, ranoj, papilioj, kokcineloj kaj eĉ formiko; ĉiujn ĉi la infanoj konis, kaj la avineto, vidante skorpiojn kaj serpentojn, parolis al si: "Kion la homoj scipovas nur fari, eĉ tiujn fibestojn ili scias pentri!"

Sed kiam la sinjorino muelistedzino volis vidi sovaĝan drakinon, kies buŝego ŝprucĵetas fajron, diris la komteso, ke tiaj bestoj ne ekzistas, ke tio estas nur fabela monstro. Tamen la sinjoro muelisto aŭdinte tion, ekturnis la flartabakujon inter la fingroj kaj ekrikanis, dirante:

"Oh, moŝta fraŭlino, tio ne estas fabeloj, da tiaj venenigaj drakinoj kun fajraj langoj estas sufiĉe en la mondo, sed ili apartenas al homa gento, kaj tial ili ne estas inter tiuj ĉi senkulpaj bestoj."

La komteso ekridis, sed lia edzino, frapinte lin je la mano diris: "Tro multe da parolo, sinjoro patro."

Dume interparolis la princino kun la arbaristo kaj kun sinjoro Prošek pri ĉio ajn, kaj ĉe tio ankaŭ ŝi demandis, ĉu estas multe da ŝtelĉasistoj en la ĉirkaŭaĵo.

"Mi havas ankoraŭ du tiajn friponojn, ili estis tri, sed tiun plej malspritan mi kelkafoje monpunis, kaj nun li sidas hejme; sed la du ceteraj estas ruzaj kiel diabloj, ne estas eble ilin kapti, krom se mi enpafigus al ili iom da plumbkugletoj en la korpon. La sinjoro arbarinspektoro ordonas ja tion ĉiam al mi, sed estas pripensinda, ĉu pro leporo oni kripligu homon."

"Mi ne volas, ke vi tion faru," diris la princino.

"Mi ankaŭ pensas, ke pro tiu bagatelo ne malriĉiĝos via moŝto, kaj je altĉasaĵo ne kuraĝos la ŝtelĉasistoj en la ĉasregiono."

"Sed mi aŭdas, ke la homoj multe ŝtelas en miaj arbaroj?," demandis la princino.

"Nu," diris la arbaristo, "mi estas jam multe da jaroj en servoj de via moŝto, tamen la malutilo, kiun oni faris al mi en la arbaro eĉ ne estas parolinda. Oni multe parolas; ekzemple, mi povus lasi faligi multe da arboj dumjare, vendi ilin, kaj kiam mi ne havus la kalkulojn en bona ordo mi dirus: oni ŝtelis tion. Sed kial ŝarĝi sian konsciencon per mensogo. En aŭtuno, kiam la malriĉuloj venas por rasti sekfoliojn kaj kolekti la sekajn branĉaĵojn, mi estas ĉiam proksime kaj voĉtondras ke la arbaro skuiĝas, por ke ili timu kaj faru neniun malutilon; sed ĉu mi tian maljunan virinon duonmortigu, se ŝi iam kunprenas iun pli dikan lignopecon kiel tion iuj faras? Malgraŭ tio, mi pensas, vivos ankoraŭ miaj moŝtuloj, kaj la malriĉa popolo ankaŭ ĉe tio vivos kaj milfoje dankas por tio. Tion mi ne konsideras malutilo."

"Bone vi tion faras," aprobis la princino. "Tamen nur devas ĉi tie proksime esti malbona popolo. Antaŭhieraŭ nokte iris Piccolo el la urbeto, kaj en la fazanejo oni volis lin prirabi, sed kiam li defendis sin kaj kriis, oni batis lin tiom, ke li restis tie kuŝi; ĝis nun li malsanas. Tiel estis al mi dirite."

"Tio ŝajnas al mi nekredinda, ekscelenco," skuis la kapon sinjoro Prošek.

"Dumvive ni ne aŭdis, ke iuj banditoj estus en la fazanejo aŭ en la ĉirkaŭaĵo," aŭdigis sin la arbaristo kaj la muelisto.

"Kio estis okazinta?" demandis la avineto, alpaŝinte pli proksimen.

La arbaristo sciigis ŝin pri la afero.

"Jen kia mensogulo," diras la avineto, apoginte indignite la manon je la korpflanko. "Li tute ne timas Dion. Mi rakontos tion al la moŝta sinjorino alie."

Kaj jen ŝi komencis rakonti, kion Kristla matene konfidis al ŝi. "Ne, ke mi laŭdus tion," ŝi aldonis, "kion la knaboj faris, sed kio helpas, ĉiu defendas la sian. Se iu ekvidus tiun ventanimulon stari nokte ĉe fenestro de la knabino, ĝi disportiĝus kvazaŭ fanfaroj kaj la knabino havus sian renomon kaj feliĉon difektita; oni jam dirus: "Oh, tiu, venadis al ŝi sinjoroj, ŝi ne taŭgas inter ni." Tamen la knabino timas, ke tiu homo ne venĝu," aldonis la avineto.

"Pri tio ŝi ne timu, mi metos tion en ordon," diris la princino. Post tio ŝi donis al la komteso signalon al forrajdo, ili ambaŭ sidiĝis sur la ĉevalojn kaj afable salutinte la societon, rapidtrote forrajdis al la kastelo.

"Estas vero, ke ne ĉiu kuraĝus tiel paroli kun la sinjorino princino kiel nia avineto," opiniis sinjorino Prošková.

"Ah," interrompis la avineto, "iam estas pli bone paroli kun imperiestro ol kun skribisto kaj bona vorto trovos bonan lokon. Se mi nenion dirus, kiu scias, kio devenus el tio."

"Mi tion ja diradas, ke tiun sinjorinon oni ĉirkaŭmensogas de ĉiuj flankoj," opiniis la arbaristo, revenante kun sinjoro Prošek kaj la muelisto en la ĉambron.

Antaŭ vespero venis Kudrna, kaj kiam ekaŭdis la infano la gurdon, ili komencis kun Kristla, Bětka kaj Vorša danci. Ankaŭ oni trinkis ĉampanon, la sinjorino princino sendis ĝin al la mastro, ke oni trinku je ŝia sano. Ankaŭ je Viktorka oni ne forgesis, la avineto portis, kiam krepuskiĝis, bonan porcion da manĝaĵoj al la muskokovrita ŝtipo.

La morgaŭan tagon plendis la sinjorino patrino al la avineto, ke la sinjoro patro havis multparolan langon kaj ke li la vojon zigzagiris, sed la avineto kun ekrideto respondis: "Nu, sinjorino patrino, tio okazas nur unufoje dum la jaro, kaj ne ekzistas kapeleto, kie ne estus dum jaro prediketo."