Frazeologio rusa-pola-franca-germana/Бить

El Vikifontaro
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Бисеръ Indekso : Frazeologio rusa-pola-franca-germana
de M. F. Zamenhof
Tradukita de L. L. Zamenhof
Бить
Блестка
En la laŭnumera registro de la Proverbaro Esperanta: 69 ĝis 85

Bato, edzino[redakti]

Ruse

Билъ жену денечекъ, самъ заплакалъ годочекъ.

Pole

Kto chce kogo (żonę) bić, musi sam przy tym być. Kto bije, ten się bije.

France

Battre sa femme, c’est frapper un sac de farine.

Germane

Wer da schlägt sein Weib, der trifft sein eigen Leib.

Esperante

Kiu batas edzinon, tiu vundas sin mem.

Senforteco[redakti]

Ruse

Битая посуда два вѣка живетъ. Скрипучее дерево живуче.

Pole

Chorowici najdłużej żyją. Skrzypiące drzewo dłuż wytrwa. Czasem skorupka garnczek przetrzyma.

France

Pot fêlé dure plus que pot neuf.

Germane

Der Scherben überlebt den Topf. Rappelige Räder laufen am längsten. Der Baum, der oft knarrt, bricht nicht leicht.

Esperante

Helpas krako kontraŭ atako. Vazo rompita longe sin tenas. Senfortuloj longe vivas.

Sperto[redakti]

Ruse

За одного битаго двухъ небитыхъ даютъ. Розга хоть нѣма, да придаетъ ума. Битому коту лишь лозу показать. Обжегшись на молочкѣ, и на водицу дуешь. Пуганная ворона и хвоста своего боится. Что вымучить, то выучить. Хорошія мысли поздно приходятъ въ голову. Несчастіе вразумляетъ. Крѣпокъ заднимъ умомъ русскій человѣкъ. (См. Догадаться).

Pole

Jeden bity za sto niebitych stanie. Kto doznał, ten poznał. Gdzie grosz bity, tam ma wartość. Dopiero wierzymy, gdy cierpimy. Bitemu psu dosyć kij pokazać. Kto się na gorącem sparzył, ten i na zimne dmucha. Spłoszona wrona i krzaka się boi. Przeszłe przygody bronią od szkody. Nie uwierzył, aż przymierzył. Nie czas zamykać stajnię, kiedy konia wykradziono. Strata nie tuczy, lecz rozumu nauczy. Mądry polak po szkodzie.

France

Un bon averti en vaut deux. Dommage rend sage. Malheur porte conseil. Chat échaudé craint l’eau froide. Chien échaudé ne revient plus à la cuisine. Expérience passe science. Le Français est sage aprés le coup.

Germane

Ein Erfahrener ist besser als zehn[1] Gelehrte. Gebrannte Kinder scheuen das Feuer. Ein beschossener Hase flieht vor jedem Gebüsch. Schaden macht klug. Die guten Gedanken kommen zu spät in den Sinn. Nachdem die Kuh fort ist, macht man den Stall zu. Nachdem das Kind ertrunken ist, deckt man den Brunnen zu. Nachdem der Bock geschossen, kommt guter Rat geflossen. Nach der That wissen Alle guten Rat.

Esperante

Suferinto pli valoras, ol lerninto. Ni forgesas averton, ni memoras la sperton. Batita komprenas aludon. Brogita eĉ sur akvon blovas. Korniko vundita propran voston timas. Saĝa hundo post la vundo.

Laboro[redakti]

Ruse

На битой дорогѣ (на протоптанной тропинкѣ) трава не растетъ. На катящемся камнѣ мохъ не растетъ.

Pole

Na bitej drodze trawa nie rośnie. Klucz w użiciu nie rdzewieje. Kamień często poruszanę, mchem nie obrośnie.

France

A chemin battu ne croît point d’herbe. Pierre qui roule, n’amasse pas de mousso.

Germane

Mühlsteine werden nicht moosig. Ein rollender Stein begraset nicht. Gebrauchter Pflug blinkt, stehend Wasser stinkt.

Esperante

Vojon batitan herbo ne kovras. Ŝlosilo uzata ruston ne konas. Akvo kura — akvo pura.

Faritaĵo[redakti]

Ruse

Битаго, прожитаго и пролитаго не воротишь. (См. Быть: Что было).

Pole

Co się raz stało, odstać się nie może. Pomoże, jak umarłemu kadzidło.

France

A chose faite, point de remède. Ce qui est fait, n’est plus à faire. Fait accomplit.

Germane

Begangene That leidet keinen Rat. Gekochtem Fisch hilft kein Wasser mehr. Geschehen ist heilig.

Esperante

Kio fariĝis, jam ne refariĝos. Kio pasis, ne revenos. Kontraŭ faro farita ne helpas medito. Al fiŝ’ kuirita jam akvo ne helpos. Ĝi helpos kiel hirud’ al mortinto.

Preteksto[redakti]

Ruse

Быть собакѣ битой, найдется и палка.

Pole

Łatwo kij znaleźć, kto psa chce uderzyć. I wilk znalazł przyczynę, gy chciał owcę zadusić. Komornika kura gospodarską krowę wybodła!

France

Occasion trouve, qui son chat veut battre. Quand on veut noyer son chien, on l’accuse de rage.

Germane

Wenn man den Hund schlagen will, so hat er Leder gefressen.

Esperante

Kiu bati deziras, trovas bastonon. Por ŝafon formanĝi, lupo trovos pretekston. Por hundon dronigi, oni nomas ĝin rabia. Muso la katon ĉiam ofendis.

Batalo 1[2][redakti]

Ruse

Обить у кого пороги.

Pole

Cudze progi pocierać.

France

Assiéger la porte de quelqu’un.

Germane

Sich bei jemand die Hacken ablaufen.

Esperante

Sieĝi ies pordon. Elbatadi ies sojlon.


Batalo 2[2][redakti]

Ruse

Биться какъ рыба объ ледъ; какъ ракъ на мели; какъ чортъ въ рукомойникѣ. Метаться какъ угорѣлая кошка. Бороться съ обстоятельствами.

Pole

Bić się jak ryba o lód. Kręcić się jak wąż. Krzywić się jak diabeł w święconej wodzie. Borykać się z losem.

France

Être comme poisson hors de l’eau. Se débattre à la perche. Se démener comme le diable dans un bénitier. Tirer le diable par la queue. Tenir le loup par les oreilles.

Germane

Mit großen Schwierigkeiten kämpfen. Aufs äußerste getrieben werden. Sich winden und krümmen, wie ein Wurm. Sich gebärden, wie der Teufel in einem Weihkessel.

Esperante

Batadi kiel fiŝo kontraŭ glacio. Barakti kiel fiŝo ekster la akvo. Turniĝadi kiel serpento. Kuradi kiel venenita muso. Kurbiĝadi kiel diablo en akvo benita. Bataladi kontraŭ la sorto.

Reago[redakti]

Ruse

Не бей въ чужія ворота плетью, не ударили-бы въ твои дубиной. (См. Аукать. Говорить).

(Por restaj lingvoj, vidu artikolojn ligitajn de la rusa parto)

Esperante

Bastono batas, bastono resaltas. Vento sendita tondron reportos.

Puno 1[redakti]

Ruse

Не бей мужика дубиной (дубьемъ), а бей его полтиной (рублемъ).

Pole

Żyda karać batami, a chłopa pieniędzmi.

France

Vilain est dur à la détente.

Germane

Giebt der Bauer, so sieht er sauer.

Esperante

Per mono, ne per mano punu vilaĝanon.

Puno 2[redakti]

Ruse

Кого (изъ дѣтей) люблю, того и бью.

Pole

Karanie słuszne, lekarstwo duszne.

France

Qui bien aime, bien châtie.

Germane

Je lieberes Kind, je schärfere Rute.

Esperante

Amo kaj puno loĝas komune.

Bato 1[redakti]

Ruse

Бьютъ, да и плакать не даютъ. (См. Бѣдный Макаръ).

Pole

I biją i łają, i płakać nie dają.

France

Les battus payent l’amende.

Germane

Wer den Schaden hat, braucht für den Spott nicht zu sorgen.

Esperante

Oni batas, malkaresas, kaj eĉ plori ne permesas. Batanto povas argumenti, batato devas silenti.

Bato 2[redakti]

Ruse

Бьютъ не по годамъ, а по ребрамъ.

Pole

Na to biją, żeby bogało.

France

L’âge n’est fait que pour les chevaux.

Germane

Wie der Schelm, so die Prügel.

Esperante

Oni batas per vipo, por ke sentu la ripo. Oni batas ne la aĝon, sed la vizaĝon.

Malpaco[redakti]

Ruse

Задорныхъ всегда бьютъ. Чужую бороду драть — свою подставлять. (См. Другой: Кто другому).

Pole

Kto chce komu wąsa przypiąć, musi swojego nadstawić.

France

Méchante robe trouve toujours qui l’accroche. Qui s’y frotte, s’y pique.

Germane

Böse Hunde haben gewöhnlich zerbissen Fell (zerzauste Ohren). Wer andere jagt, muß selbst laufen.

Esperante

Malpaculon ĉiu batas. Mordantaj hundoj kuras ĉiam kun vundoj. Fremdan dorson bastoni — ankaŭ sian doni.

Penso[redakti]

Ruse

Кошку бьютъ, а невѣсткѣ навѣтки даютъ. Кумъ говоритъ на обумъ, а кума бери себѣ на умъ. (См. Баранъ. — Намекъ).

Pole

Sąsiedzka trwoga twoja przestroga. Gdy konia nie może, bije po hołoblach. W każdym żarcie połowa prawdy.

France

Battre le chien devant le lion. On dit souvent la verité en riant.

Germane

Man schlägt den Sack und meint den Esel. Im Spaß gesagt, im Ernst gemeint.

Esperante

Petro parolas sen direkto, sed Paŭlo konjektu. Ŝerce dirite, cele pensite.

Humileco[redakti]

Ruse

Лежачаго не бьютъ. Повинную голову и мечъ не сѣчетъ. Кто сознался, тотъ покаялся. Быль молодцу не укоръ. Кто старое помянет, тому глазъ вонъ.

Pole

Pokornego Bóg miłuje. Pokornej głowy miecz nie siecze. Grzechu przyznanie jest zgładzenie.

France

Péché avoué est à moitié pardonné. Qui se repent est presque innocent. A tout péché miséricorde.

Germane

Bekannt ist halb gebüßt. Beichte macht leichte. Reu’ macht die Seele frei. Vergeben ist vergessen.

Esperante

Venkiton oni ne batas. Pekinto pentas, kolero silentas. Ne iras hakilo al Kolo humila. Peko malnova perdas pekecon. Filo konfesis — patro forgesis.

Milito[redakti]

Ruse

Орлы бьются, а молодцамъ перья достаются. Пастухи за чубы, а волки за овецъ.

Pole

Dwaj za łby, trzeci do kalety. Komu bieda, a ludziom śmiech.

France

Pendant que les bergers s’entre-grondent, le loup enlève le mouton.

Germane

Wenn die Hirten sich raufen (zanken), hat der Wolf gewonnen Spiel.

Esperante

Du militas — tria profitas.

Rimarkoj de Vikifontaro[redakti]

  1. Preseraro: zehen
  2. 2,0 2,1 La temvorto batalo ĵuste rilatas nur al la dua de tiuj alineoj, sed en la eldono de la 1910-a jaro ĝi inverse apartenas nur al la unua kaj la dua ne havas iun ajn temvorton.