en neevitebla komerco kun ignorantaj kaj malbone naskitaj homoj, riskante pro la indianoj kaj la sovaĝaj bestoj.
—Konduku nin tuj, li ordonis per deklamema akcento —movante la malpuraĵon[1]— al la infera bieno, kie iu Cova, faras ĉiutagajn krimojn; kie mia amiko, la riĉulo Barrera, havas seriozajn danĝerojn por sia vivo kaj posedaĵo; kie la fuĝinto Franco misuzas mian tolereman juĝon, kiu nur postulas de li ĝustan konduton kaj nenion pli. Metu vin, senkondiĉe, al la servo de la justico kaj interŝanĝu al ni ĉi tiujn bestojn kontraŭ aliaj pli bonaj!
—Vi eraras, sinjoro, kaj en viaj konceptoj, kaj en la vojo, kiun vi serĉas. Nek la bieno estas ĉi tie, nek la homoj, kiujn vi nomas, estas ĉiuj tiaj, kiaj vi pensas, nek miaj ĉevaloj estas forlasitaj havaĵoj.
—Sciu, malrespekta junulo, li kolere respondis al mi, ke pro laŭdinda fervoro ni kuraĝas sole en ĉi tiuj pampoj. La mesaĝisto, kiun Zubieta sendis al mi petante helpon kontraŭ Barrera, estis sekvata de alia de ĉi tiu, por postuli garantion kontraŭ la krimulo Cova. Ni venas, por doni garantiojn, kaj vi ankaŭ profitas de ili, ĉar la justico estas kiel la ĉielo, kiu kovras nin ĉiujn. Kaj se estas vere, ke la firmamento senpage ŝirmas nin, estas ne malpli certe, ke la rilatoj inter la homoj necesigas la unuaniman subtenon de la komuna bono. Ĉiu kontribuo estas laŭleĝa kaj apartenas al la publika juro. Se vi ne volas servi kiel gvidistoj, pagu al mi kontribuon ekvivalentan al tio, kion bonvola gvidisto petus por sia servo.
—Ĉu vi dekretas al ni monpunon?
—Neatakebla, sen apelacio! asertis la sekretario. Konsideru, ke nun oni ne pagas niajn salajrojn.
—Do rigardu, mi respondis malbone: La bieno estas proksime, kaj ni iras al Corozal[2]. Transiru tiun savanon, bord-iru poste la arbustaron, transiru la kanalon, lasu vin iri laŭ la granda lageto kaj de tie vi vidos la domon antaŭ duonhoro.
—Ĉu vi aŭdas? riproĉis la juĝisto. Tion, kion mi diris al vi! Vi igis min sunumi ĉi tie, per malkutimaj vojoj, per tragikaj kanarejoj, trompante viajn devojn de konanto. Mi trudas al vi monpunon de kvin pesoj!
Kaj post redukti la nian al la liverado de tabakoj kaj alumetoj, ili eniris la horizonton, en la kontraŭa direkto.
Correa klarigis al mi kelkajn detalojn rilatajn al la embaraso de Franco en Arauca. Junulo nomita Helí Mesa, kiu «nuntempe vivis kiel koloniisto en la kanalo Caracarate», venis iam al La Maporita,
