La uzado de ch k.t.p. anstataŭ ĉ k.t.p. estas enkondukita nur
por la presejoj, kiuj ne havas ankoraŭ literojn kun signetoj, sed
en skribado mi konsilas al vi ĉiam uzi pli bone ĉ anstataŭ ch, ĉar
la uzado de unu litero por unu sono estas multe pli logika ol la
uzado de du literoj. Vi diras, ke la signetoj superliteraj estas
maloportunaj en la skribado; sed la alfabeto pure latina havas ja
ankaŭ kelkajn literojn kun signetoj superliniaj (i, j, t), kaj la plej
granda parto de la lingvoj kiuj uzas la alfabeton latinan havas
ankoraŭ amason da aliaj literoj kun signetoj superliniaj kaj
subliniaj. Certe ia akademio aŭ kongreso penos iam elpensi pli
oportunajn skribajn formojn por kelkaj literoj (ĉar ne sole la literoj
kun signetoj sed ankaŭ multaj aliaj literoj havas formon tre
maloportunan); sed tio ĉi estas jam tute alia demando, kiu la
lingvon mem tute ne tuŝas: ĝi estas ne demando de lingvo, sed
nur demando de oportuneco de la skribado.
Multaj plendas, ke la skribado per ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ, kaj ŭ estas por
ili neoportuna kaj malhelpas ilin ankaŭ en la presado de verketoj
en iliaj lokoj, kie la presejoj ne havas la literojn kun signetoj. Ni