Kiam mi en Wien atendis la malfermon de la solena manifestacio por Esperanto kaj ĝojis pri la bonaj sidlokoj, kiujn mia edzino kaj mi trovis en la dua vico de la granda salonego, s-ro Eilersiek alpaiis min kaj petis, ke mi faru la raporton pri la oficialaj aranĝaĵoj de la kongreso por lia G. E. Mi ja ne volis plenumi lian peton, konsciante ke multe da alia laboro atendus min hejme, sed mia edzino decidis la aferon per la vortoj: „Li faros la raporton." Do, mi obeis — en malgravaĵoj mi obeas, en gravaĵoj ŝi devas obei. Per tio mi tute ne volas diri, ke raporto pri kongreso estas mal- gravaĵo, ĉar precipe la nepartoprenintoj atendas £in kun malpacienco, kaj eĉ la partoprenintoj ĝojas, cienove spirite travivi ĉiujn okazintaĵojn. Mi klo- podos esti kiel eble plej objektiva, sed tarnen estu permesate al mi, enŝovi tie kaj tie kelkajn perso- najn rimarkigojn. Mi procedos lau kronologia ordo.
Merkredon, la 6 an de Aŭgusto. — Hodiaŭ la plejmulto de la kongresanoj alvenis fervoje aŭ ŝipe kaj unue iris al la kongresejo, kiu estis la bela koncertodomo. Neniam eble Esperanto - kongreso liavis pli belan kaj pli indan ejon. Sufiĉe da 6am- bregoj kaj ĉambroj, larĝaj ŝtuparoj kaj koridoroj Kaj vasta vestiblo, kie troviĝis vendejoj ktp., agrabl- 'gis la restadon. Komfortaj babilejoj, fumejo kaj ec ripozejo estis je ĉies dispono. Preeipe pri la fipozejo en la 3 a etaĝo la raportanto tre ĝojis, >jar estis Ii, kiu Paskon en Geneve instigis s-ron Sehnde, la ĉefsekretarion de la kongreso, instali «an por tiuj, kinj Ioĝas tro malproksime kaj post tagmanĝo volas pasigi unu aŭ du horojn trank- vj.e dormetante sur mola kanapo. En la sekre- tariejo, kiu troviĝis en la unua etaĝ-o, amasiĝis je m>a alveno je la 7 a centoj da samideanoj, kiuj Ppstulis siajn kongresdokumcntojn kaj la loĝejan bueton. La disdonado de la dokumentoj ktp. estis ne_ tiel praktika kiel en Nürnberg, kie ekzistis *0 Escepjte ja fftkktwsidajn kaj la plezurojn.
apartaj disdonejoj por po mil kongresanoj. Post longa atendado oni fine ricevis tion, kion oni deziris — aŭ devis audi la sciigon, ke la nombro de kongreslibroj ne sufiĉas, ke la presejo estas pres- onta novajn dum la nokto, kaj ke oni revenu mor- gaŭ matene. Interkonatiĝa vespero bedaürinde ne okazis; eble la L. K. K. pensis, ke ĉiuj estis tro lacaj post la vojaĝo. Tarnen mi konsilas, ke oni dum venonta kongreso ne denove rompu la bonan tradicion.
ĵaŭdon, la 7an de Aügusto. — Je la 10a matene „interna malfermo de la kongresa laboro". Ci tion oni legis en la programo. La meza salonego, kie ĝi devis okazi, baidaü estis plenplena. Oni atendis 10 minutojn, 15 minutojn, sen tio ke iu el la L. K. K. malfermis la kunsidon. Fine, kiam oni jam malpacienciĝis, Dro Privat leviĝis kaj pro- ponis, por ne perdi pli da tempo, rigardi la kun- venon kiel ĝeneralan kunsidon de U. E. A. Post saluto al la ĉeestantaj vidvino kaj filino Lidia de nia majstro, Dro Privat komentis la U. E. A.-raporton en la kongreslibro. La nombro de 6000 membroj ne sufiĉas, oni nepre bezonas 10000. Post eksiĝo de s-ro Stettier kiel prezidanto (nun honora prezid- arito), Dro Privat prenis sur sin la respondan gvidadon de U. E. A., helpata de la longjara merit- plena, senlaca ĝeneralsekretario Hans Jacob, kiun U. E. A. honoris per la titolo „direktoro". Tre grandan intereson vekis ia komuniko de Dro Privat, ke la Esperantistaro baldaŭ posedos propran radio- stacion en Geneve. Iu meceno jam donis la du- onon de la necesa sumo (ĉu prunte aü donace, mi ne povis ekscii); tasko de la tutmondaj samideanoj estu, havigi la alian duonon. La prezidanto invitas la ĉeestantojn, grandnombre viziti la morgaüajn radio-prezentaĵojn en la sama salonego. Post vigla diskutado Dro Privat fermis la kunsidon je 1a h.
Vendredon, la 8an de Aŭgusto. — Hodiaŭ okazis unu fakkunsido post la alia aü du kaj pli samtempe, entute pli ol dudek. La sekretanoj de
