Kain/Akto I

El Vikifontaro
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Antaŭparolo Indekso : Kain
de George Gordon Byron
Tradukita de Abram Kofman
Akto I
Akto II


Sceno 1
Loko ekster Paradizo. — Sunleviĝo.
Adam, Evo, Kain, Abel, Ado kaj Zilo, oferantaj.
Adam. Eterna Di', senfina, Ĉiosaĝa,
Tirinta per parolo el mallumo
La lumon sur la akvojn — altsaluton!
Jehovo, ĉe tagiĝo, altsaluton!
Evo. Ho Dio, kiu nomis luman tagon,
Disigis kunajn nokton kaj matenon,
Dismetis ondojn kaj firmaĵo nomis
La parton de l' kreito — altsaluton!
Abel. Ho Di', kreinta l' elementojn — teron,
Aeron, akvon, fajron! Vi, kreinta 10
La tagon, nokton, mondojn, kiuj vice
De tiuj ĉi lumiĝas aŭ ombriĝas;
Kreinta la vivulojn, por ke Vi
Je ili ĝoju, ilin ĉiujn amu,
Ke ili amu Vin mem — altsaluton!
Ado. Eterna Dio! Patro de ĉiaĵo!
Kreinta la plej belajn kreitaĵojn,
La plej amindajn, krom Vi. Ho, permesu
Vin ami, Vin kaj ilin — altsaluton!
Zilo. Ho Dio, kiu amas, kreas, bonas 20
Ĉiaĵon, sed serpenton permesinta
Rampadi inter ni, kaj nin pelinta
De la Eden'. Ho, gardu de aliaj
Malbonoj nin. — Saluton! Altsaluton!
Adam. Pro kio vi silentas, filo Kain,
Vi, unuanaskito mia?
Kain.  Kion
Mi diros?
Adam.  Preĝon.
Kain.  Vi ja preĝis!
Adam.  Jes,
Kaj flame.
Kain.  Kaj laŭtege: mi vin aŭdis.
Adam. Kaj ankaŭ Dio, mi esperas.
Abel.  Amen!
Adam. Sed vi silentis, mia filo Kain. 30
Kain. Mi tion ĉi preferas.
Adam.  Kial?
Kain.  Mi
Ne havas peton.
Adam.  Kaj ĉu dankon ankaŭ?
Kain. Jes.
Adam.  Sed vi vivas!
Kain. Sed mi devas morti.
Evo. Ho ve, komencas fali nun la frukto
Malpermesita.
Adam.  Kaj ni ĝin rikoltas.
Ho, kial Dio plantis tiun arbon!
Kain. Sed kial do ne prenis vi la fruktojn
De l' arbo de la vivo? Tiam vi
Lin povus kontraŭstari.
Adam.  Ne blasfemu! 40
Ĉi tio estas vortoj de l' serpento.
Kain. Pro kio? La serpento diris veron:
Ke unu arbo donis veran scion,
La dua — vivon. Scio estas bono,
La vivo ankaŭ. Kiel do la ambaŭ
Malbono povas esti?
Evo.  Mia filo,
Vi nun parolas, kiel mi parolis
En peko, antaŭ via nasko. Ho!
Vi ne vidigu mian malfeliĉon
En vi renovigita. Mi jam pentis. 50
Ke mi ne vidu mian filon fali
Ekstere paradizo en kaptilon,
Prenintan nin intere paradizo.
Vi kontentiĝu per estanto. Se ni
Pasintajn tagojn estus mem kontentaj,
Vi, mia filo, estus nun feliĉa.
Adam. Ni finis niajn preĝojn. Nun ni iru
Al laborad' ne laciganta, tamen
Necesa: juna tero donas fruktojn
Al ni facile.
Evo.  Kain, mia filo, 60
Vi ekrigardu vian patron gajan
Kaj humilegan, estu kiel li.
(Adam kaj Evo foriras.)
Zilo. Ĉu vi kuniros, mia frato?
Abel.  Kial
Vi havas sur la frunto mallumaĵon,
Taŭgeblan nur por Dion kolerigi?
Ado. Amata Kain, ĉu kolero via
Minacas ankaŭ min?
Kain.  Ne, Ado, ne!
Mi volus esti sola dum nelonge.
Malĝojas mia koro, sed ĉi tio
Foriĝos. Iru, mia frato Abel, 70
Mi sekvos tuj. Kaj ankaŭ vi, fratinoj,
Ne restu tie ĉi. Mi vin ne volas
Nun malĝojigi. Tuj mi vin aliĝos.
Ado. Alie mi revenos.
Abel.  Dia paco
Al vi!
(Abel, Zilo kaj Ado foriras.)
Kain. (sola) Jen estas vivo! Nur laboru:
Sed kial mi labori devas? Ĉu
Ĉar mia patro perdis la Edenon?
Mi ja kun li ne pekis, kaj mi eĉ
Ne estis ja naskita kaj ne penis
Naskiĝi kaj malamas tiun staton, 80
En kiun min la nasko metis. Kial
Li cedis al virino kaj serpento?
Aŭ kial li, cedinte, nun suferas?
La krimo ja ne estis grava! L' arbo
Kreskadis tie... kial ne por li?
Se ne por li, pro kio do ĝi estis
Plantita apud li kaj tiel bela?
Mi ĉiam aŭdas unu nur respondon:
„Li tiel volis, kaj li estas bona“.
Sed kiel mi ĉi tion scios? Ĉu 90
Li estas bona, ĉar li estas forta?
Mi juĝas nur laŭ frukto, kaj ĝi estas
Maldolĉa, kaj mi devas ĝin glutadi
Pro fremda kulpo. — Sed mi vidas iun...
Similan al anĝelo, sed laŭ vido
Severan kaj malĝojan... ho, pro kio
Mi tremas nun? Pro kio mi lin timos
Pli ol spiritojn, kiujn ĉiutage
Mi vidas svingi fajrajn glavojn antaŭ
La pordoj, kiuj ĉiam min altiras 100
Por en ĝardenon, mian justheredon,
Rigardi dum la krepuskiĝo antaŭ
La nokto malleviĝas sur la murojn
Kaj sur l' eternajn arbojn, ombrigantajn
Barilon, gardadatan de keruboj?
Se mi la fajrarmitojn ne timegas,
Pro kio mi depaŝos de l' venanto?
Sed li ekŝajnas pli potenca kaj,
Estante bela kiel la aliaj,
Li ŝajnas esti malpli bela ol li 110
Antaŭe estis aŭ nur povus esti:
En lia senmorteco mi rimarkas
Doloron. Sed ĉu estas vero, ke
Ne homoj nur doloras? Jen li venas.
(Lucifero eniras.)
Lucifero. Mortema!
Kain.  Kiu estas vi, spirito?
Lucifero. La ĉefo de spiritoj.
Kain.  Sed pro kio,
Se estas tiel, vi forlasis ilin
Por la polvaĵo?
Lucifero.  Mi la pensojn konas
De la polvaĵo kaj kunsentas ĝin
Kaj ankaŭ vin.
Kain.  Vi konas miajn pensojn! 120
Lucifero. Mi konas ilin. Tio estas pensoj
De ĉiuj, indaj havi ilin, — voĉo
De via part' senmorta.
Kain.  Kia parto
Senmorta? Ni pri ĝi nenion scias.
Ni malakiris l' arbon de la vivo
Pro malsaĝeco de la patro, kaj
Tro frue la patrino prenis frukton
De l' arbo de la scio; tiu frukto
La morto estas.
Lucifero.  Ne, vin oni trompis,
Vi vivos.
Kain.  Jes, mi vivas — nur por morti! 130
Vivante, mi nenion vidas, kio
Abomenegus morton, sed min regas
Interna sento kaj instinkt' de vivo,
De volo sendependa kaj potenca,
Kaj ĝin mi malestimas, kiel min mem...
Sed venki tiun senton mi ne povas.
Mi vivas, ha! se mi neniam vivus!
Lucifero. Vi vivos kaj eterne restos viva.
Ne pensu, ke la polvo, via vesto
Ekstera, estas ekzistado: ĝi 140
Foriĝos — kaj vi estos ne malpli.
Kain. Nur ne malpli? Pro kio ne plimulte?
Lucifero. Vi eble estos tia, kiel ni.
Kain. Kaj vi...?
Lucifero.  Ni estas senmortuloj.
Kain.  Ĉu
Vi estas feliĉuloj?
Lucifero.  Potenculoj!
Kain. Sed ĉu feliĉaj?
Lucifero.  Ne, kaj vi?
Kain.  Ho ve!
Rigardu min!
Lucifero.  Ho, polvo bedaŭrinda,
Vi pensas esti malfeliĉa? Vi?
Kain. Jes, sed vi mem kun via potencego,
Vi kiu estas?
Lucifero.  Iu, kiu celis 150
Fariĝi tiu, kiu kreis vin,
Sed kreus vin ne tiel kiel Li.
Kain. Vi ŝajnas esti preskaŭ dio, kaj...
Lucifero. Kaj mi ne estas. Sed malprosperinte,
Mi volas esti, kio mi nun estas.
Li venkis, ke li regnu!
Kain.  Kiu?
Lucifero.  Li,
Kreinta vian patron kaj la teron.
Kain. Kaj la ĉielon kaj en ĝi estantan:
Ĉi tion kantas la keruboj kaj
La patro diras.
Lucifero.  Ili agas tiel 160
Pro devo, ĉar alie ili estus
Al mi similaj — inter la spiritoj,
Kaj inter la mortemaj — al vi mem.
Kain. Sed kio do?
Lucifero.  Animoj, kiuj uzas
La senmortecon por rigardi rekte
Vizaĝon de tirano ĉiopova
Kaj diri ke malbon-aferoj liaj
Ne estas bonoj. Se li nin ekkreis —
Li tiel diras, sed mi tion ĉi
Ne scias kaj ne kredas — tamen se li 170
Nin kreis, li ne povas nin ekstermi,
Kaj ni senmortaj restos. Li nin faris
Tielaj nur por povi nin turmenti.
Turmentu li! Li estas granda, tamen
Eĉ en grandeco li ne estas pli
Feliĉa ol ni en la kontraŭstaro.
Boneco ne deziras malbonaĵon,
Sed ĉu li faris ion krom ĉi tion?
Li sidu sur l' izola tron' kaj penu
Malenuiĝi, kreadante sian 180
Eternan ekzistadon kaj solecon,
Ne dolĉigitan per partoprenado;
Ke ŝutu li sur mondojn — mondojn! Ho,
Li ĉiam estos sola, ĉiam restos
Tiran' nelimigota, nemortonta.
Se povus li ekneniiĝi, tio
Plej granda lia ago certe estus,
Sed regu li kaj pli grandiĝu mem
En sia malfeliĉo. — Jes, spiritoj
Kaj homoj, ni almenaŭ kunkompatas 190
Kaj, kune suferante, ni sennombrajn
Dolorojn niajn faras elporteblaj
Per simpati' mallimigita, kiun
Ni ĉiuj trovas unu por l' alia.
Sed Li! mizera en supreco sia
Kaj maltrankvila en mizero sia, —
Li devas krei kaj denove krei.
Kain. Vi diras tion, kion mi de longe
Jam vidis en sonĝaĵoj, van-penante
Kunigi la viditon kun l' audito. 200
Pri fruktoj kaj serpentoj la gepatroj
Al mi parolas, kaj mi vidas ĉiam
La pordojn de ĉi tio, kion ili
Nomadas paradizon, prigardatan
De la keruboj kun glavegoj fajraj,
Pelintaj ilin kaj kun ili — min.
Min premas laborado kaj pensado,
Kaj kiam mi rigardas mondon, kie
Mi estas nulo, miaj pensoj povus
Submeti ĉion. Sed mi opiniis 210
Ke tia sorto batas sole min:
La patro humiliĝas, la patrino
Forgesis spiriton de sciamo, kiun
Ŝi celis malgraŭ la malben' eterna;
La frato-paŝtisteto oferadas
Unuanaskiĝintajn bestojn-idojn
Al li, malpermesinta al la tero
Alporti fruktojn sen ŝvitego nia;
Fratino Zilo kantas sian himnon
Plifrue ol matenaj birdoj; eĉ 220
L' amata Ado ankaŭ ne komprenas
La senton, min ŝarĝantan. Kaj ĝis nun
Neniu min kunsentis, — tial mi
Preferas fari ligon kun spiritoj.
Lucifero. Kaj se animo via ne meritus
Kunligon tian, mi en nuna formo
Al vi ne venus, kaj serpento estus
Sufiĉa — kiel iam — por vin ĉarmi.
Kain. Ĉu vi patrinon mian logis?
Lucifero.  Mi
Ne logas, se ne per vereco. Ĉu 230
Ne estis l' arbo — l' arbo de la scio?
Ĉu l' arbo de la viv' ne portis fruktojn?
Ĉu mi detenis Evon preni ilin?
Ĉu mi malpermesitajn arbojn plantis
Apude vi, senkulpaj kaj sciamaj
Pro senkulpeco mem? Mi estus vin
Farinta dioj, — li, li vin forpelis,
„Ke vi ne manĝu fruktojn de la vivo
Por ne diiĝi kiel ni.“ Ĉu tio
Ne estis liaj vortoj?
Kain.  Jes, la samaj 240
Kaj ripetataj de aŭdintoj, kiuj
En tondro aŭdis ilin.
Lucifero.  Tial kiu
Demono estas? Tiu, kiu volis
De vi forigi vivon, aŭ l' alia,
Volinta feliĉigi vin por ĉiam
Kaj doni la potencon de la scio?
Kain. Se ili prenus ambaŭ fruktojn kune
Aŭ tute sin detenus!
Lucifero.  Unu havas
Vi jam, la dua estas atingebla,
Kain. Sed kiel?
Lucifero.  Per ĉiama kontraŭstaro. 250
Nenio povas venki la animon,
Se ĝi decide volas esti ĝi mem
Kaj centro de la mondo ĉirkaŭanta.
Ĝi estas ekkreita por potenci.
Kain. Sed vi gepatrojn miajn tentis iam?
Lucifero. Mi? polvo malfeliĉa! Kaj pro kio?
Kain. Sed ili diras ke l' serpento estis
Spirito.
Lucifero.  Kiu diras tion ĉi?
Ne Dio ja? Li estas tro fiera
Por trompi tiel, kvankam homo volus 260
Pro timo kaj vantec' sur la spiritan
Naturon ĵeti propran malfortecon.
Serpento estis nur serpent', ne pli,
Sed ankaŭ ne malpli ol la tentitoj:
Estante laŭ naturo ankaŭ tero,
Ĝi estis pli nur per saĝeco, ĉar
Ĝi ilin venkis kaj divenis, kiel
La sci' venenos la nelongan ĝojon.
Sed ĉu mi volus preni la figuron
De la estaĵ' mortema?
Kain.  Tamen estis 270
En la serpent' demono.
Lucifero.  Ĝi nur vekis
Demonon en ĉi tiuj, al la kiuj
Parolis ĝia lango forkoforma.
Mi diras vin, ĝi estis simpla besto.
Demandu la kerubojn, kiuj gardas
La arbon de la tento. Post milaroj
Da jaroj, forpaŝontoj super cindroj
De vi kaj viaj idoj, verkos homoj
La fablon pri l' unua homa peko,
Al mi alskribos formon, kiun mi 280
Malestimegas kiel ĉion, ĉion
Rampantan antaŭ Li, farinta ĉion,
Por ke ĝi fleksu sin al la sovaĝa,
Izola eterneco lia. Sed
Ni, kiuj scias veron, devas diri:
Gepatroj viaj donis al rampaĵo
Konfidon kaj subfalis. Kial ilin
Spiritoj tentus? Kia enviindo
En la malvasta paradizo estis
Ke ni, flugantaj tra aero.... Tamen 290
Mi diras, kion vi neniel scias
Malgraŭe via arbo de la scio.
Kain. Vi ne eltrovos ian scion, kiu
De mi ne estus soifata, kaj mi
Volegis ĉiam scii, kaj en mi
Kapablo estas....
Lucifero.  Ĉu kuraĝo ankaŭ?
Kain. Vi provu!
Lucifero.  Ĉu vi timas vidi morton?
Kain. Ĝis nun ne estis ĝi por mi videbla.
Lucifero. Sed estos.
Kain.  Mia patro diras ke ĝi
Terura estas; kaj ĉe l' sola nomo — 300
Patrino mia ploras tuj, kaj Abel
Ĉielon ekrigardas, Zilo ĝemas
Kaj preĝas mallevinte la okulojn,
Kaj Ado min rigardas — kaj silentas.
Lucifero. Kaj vi?
Kain.  Ne eldireblaj pensoj premas
Min, se mi aŭdas pri l' potenca morto,
Neevitebla ŝajne. Ho, pro kio
Ne povas mi kontraŭbatali ĝin?
Mi en juneco venkis ja leonon,
De mi kurintan laŭte kriegante. 310
Lucifero. La mort' ne havas formon, tamen ĉion,
Sur tero naskiĝanta, ĝi englutos.
Kain. Mi pensis ke ĝi estas ekzistaĵo,
Ĉar kiu povus fari tiajn agojn
Al la estaĵoj, se ne ekzistanto?
Lucifero. Demandu vi la Detruanton.
Kain.  Kiun?
Lucifero. Aŭ la Kreanton: tio ĉi ja estas
Egala, ĉar li kreas por detrui.
Kain. Mi tion ĉi ne sciis, sed jam pensis,
Apenaŭ mi sciiĝis pri la morto. 320
Se mi signifon ĝian ne komprenas,
Mi tamen timas ĝin; mi serĉis ĝin,
En la dezertan nokton rigardinte;
Vidinte la ombregojn paradizajn,
Subite dividitajn per ekbrilo
De la kerubaj glavoj, mi atendis
Kaj pensis, ke ĝi proksimiĝis, ĉar
Malgraŭe timo me ekkoni volis
La ekstermulon — sed neniu venis.
Kaj mi formetis la okulojn lacajn 330
De nia paradiz' malpermesita,
Mi ilin levis al majestaj steloj
En la ĉiel'.... Ĉu ili ankaŭ mortos?
Lucifero. Kredeble, sed transvivos vin tre longe.
Kain. Mi ĝojas, ke la morto ilin ŝparos.
Mi amas ilin. Kio estas morto?
Mi sentas, ke ĝi estas terurega,
Sed ne komprenas kial. Ĝi minacas
Al kulpaj kaj senkulpaj malfeliĉon.
Sed kian?
Lucifero.  La miksiĝon kun la tero. 340
Kain. Ĉu tiam mi la morton ekkomprenos?
Lucifero. Estante senmortulo, mi ne scias.
Kain. Mi ne malvolus esti ter' silenta,
Ĉar mi de ĉiam volis ekteriĝi.
Lucifero. Timema penso, tre malnobla eĉ
Por via patro, ĉar li volis scii.
Kain. Jes, sed ne vivi, ĉar alie kial
Ne prenis li la frukton de la vivo?
Lucifero. Li estis malhelpita.
Kain.  Erarego!
Ne preni tiun frukton antaŭ ĉio! 350
Cetere antaŭ ol ricevi scion
Li ja ne sciis, kio estas morto.
Ho ve! Mi ĝi malcerte konas, tamen
Mi timas ĝin, mi timas nesciaton.
Lucifero. Sed mi, sciante ĉion, mi ne timas:
Jen kio estas vera, alta scio!
Kain. Ĉu volas vi al mi instrui ĉion?
Lucifero. Jes, kun kondiĉo.
Kain.  Kia?
Lucifero.  Genufleksu
Kaj min adoru, kiel la Sinjoron.
Kain. Sed vi ne estas Dio, adorata 360
De mia patro.
Lucifero.  Ne.
Kain.  Ĉu egalulo?
Lucifero. Ne. Mi kun li ne havas komunaĵon
Kaj ne deziras ĝin. Mi volis esti
Aŭ supre aŭ malsupre, — sed nek ano,
Nek sklavo. Mi aparte loĝas. Min
Adoras multaj; poste min adoros
Ankoraŭ pli: vi estu el unuaj.
Kain. Neniam antaŭ Dio de la patro
Mi genufleksis, kvankam Abel petis
Kun li oferi kune. Nun pro kio 370
Mi antaŭ vi fleksiĝos?
Lucifero.  Ĉu neniam
Vi genufleksis antaŭ li?
Kain.  Mi diris,
Kaj sen bezono: vi ja scias ĉion.
Lucifero. Al li ne fleksiĝante, vi per tio
Al mi fleksiĝas.
Kain.  Al neniu!
Lucifero.  Jes,
Vi estas mia adoranto: kiu
Lin ne adoras, apartenas al mi.
Kain. Mi ne komprenas.
Lucifero.  Vi komprenos poste.
Kain. Malsekretigu vi estadon mian.
Lucifero. Vi sekvu min.
Kain.  Sed mi bezonas iri 380
Por laboradi, mi promesis....
Lucifero.  Kion?
Kain. Kolekti fruktojn.
Lucifero.  Kial?
Kain.  Por oferi
Kun Abel sur altaro.
Lucifero.  Vi ja diris
Ke vi neniam genufleksas antaŭ
Kreinto via.
Kain.  Jes, sed lia peto
Min venkis, kaj l' ofero estos pli
De Abel ol de mi, kaj Ado....
Lucifero.  Kial
Silentas vi?
Kain.  Mi estas ŝia frato,
Nin ambaŭn naskis unu sama ventro
En unu sama tago; ŝi per larmoj 390
Min promesigis tion; mi plivolas
Elporti ĉion kaj al ĉiu preĝi
Ol vidi ŝiajn larmojn.
Lucifero.  Nun ni iru!
Kain. Mi sekvas.
(Ado eniras.)
Ado.  Frato, mi vin serĉas. L' horo
De ĵojo kaj ripozo venis, kaj
Vi mankas. Vi hodiaŭ ne laboris,
Sed mi vin anstataŭis: la matura
Fruktaro brilas kvazaŭ la lumego,
Maturiginta ĝin. Ni iru kune!
Kain. Ĉu vi neniun vidas?
Ado.  Jes, anĝelon. 400
Sed ni jam vidis multajn. Ĉu li volas
Ĉe ni ripozi? Bonan venon al li!
Kain. Li ne similas al anĝeloj, kiujn
Ni vidis.
Ado.  Ĉu aliaj ankaŭ estas?
Li estu bonveninta, kiel ĉiuj,
Al kiuj plaĉis esti niaj gastoj.
Kain. (al Lucifero)
Ĉu volas vi?
Lucifero.  Mi petas esti mia.
Kain. Mi devas kun li iri.
Lucifero.  Kaj nin lasi?
Kain. Jes.
Ado.  Ankaŭ min?
Kain.  Amata Ado!..
Ado.  Mi
Kuniros.
Lucifero.  Ni ŝin ne bezonas.
Ado.  Kiu 410
Vi estas, inter koroj metiĝanta?
Kain. Li estas dio.
Ado.  Kiel vi sciiĝis?
Kain. Ĉar li parolas kiel dio.
Ado.  Tiel
Parolis la serpento kaj mensogis.
Lucifero. Eraras vi, ĉar ĉu la arbo estis
Ne arbo de scienco?
Ado.  Jes, por nia
Malĝojo.
Lucifero.  Jes, sed tiu ĉi malĝojo
Scienco estas, sekve ne mensogis.
Se ĝi vin trompis, trompis ĝi per vero,
Kaj vero laŭ esenco povas esti 420
Nur bono.
Ado.  Ĉio, de ĝi sciigita,
Nur metis malbonaĵon sur malbonon:
Elpelon, laboradon, timon, ŝviton
Kaj konsciencriproĉojn pro pasinto
Kaj la esperon por ne fariĝonto.
Ne iru, Kain, kaj toleru kiel
Ĝis nun, kaj amu min. Mi amas vin!
Lucifero. Ĉu pli ol vian patron aŭ patrinon?
Ado. Jes. Kaj ĉi tio ankaŭ estas peko?
Lucifero. Hodiaŭ — ne, sed estos por la idoj. 430
Ado. Ne eble! Ĉu filino mia devos
Ne ami pli Enoĥon, la frateton?
Lucifero. Ne tiel, kiel vi Kainon amas.
Ado. Ĉu ili ne amegos, mia Dio,
Kaj ne pliigos ekzistaĵojn, kiuj
Re amos? Ĉu ne tiu sama brusto
Elnutris ilin? Ĉu ilia patro
Ne embriiĝis en l' interno sama
Kaj en la sama horo, kiel mi?
Ĉu ni ne amas unu la alian? 440
Ĉu, multiganta nian eston, ni
Ne plimultigas ekzistaĵojn, kiuj
Amegos reciproke, kiel ni?
Forlasu lin, pro mia amo, Kain,
Al ni li estas fremda.
Lucifero.  Mi ne estas
Ja l' elpensinto de l' dirita peko,
Kaj ĝi por vi ne povas esti peko:
Ĝi estos tia nur por tiuj, kiuj
Vin anstatŭos pro la mortemeco.
Ado. Sed kio estas peko, montriĝanta 450
Ne peko en si mem? Ĉu cirkonstanco
Aliformigas virton en malvirton?
Ni estus sklavoj, se....
Lucifero.  Ekzistas uloj,
Vin superantaj, tamen ankaŭ sklavoj;
Kaj estus eĉ pli altaj ol ĉi tiuj,
Pli altaj ol spiritoj, kiujn vi
Envias, se nur ili ne preferus
La sendependon, plenan de turmentoj,
Al dolĉa agonio de flatado
Per himnoj, harpoj, egoistaj preĝoj, 460
Al li, al Ĉiopova, sonadataj
Pro tio nur, ke li potencon havas,
Pro timo, pro espero egoista
Kaj ne pro amo.
Ado.  Sed ĉiopoveco
Egalas al ĉioboneco.
Lucifero.  Ĉu vi
Ĝin trovis en Eden'?
Ado.  Malbon-spirito!
Ne tentu per beleco via! Certe,
Vi estas bela pli ol la serpento,
Sed tiom same falsa.
Lucifero.  Diru: vera.
Demandu la patrinon Evon: ĉu 470
Ŝi ne sciiĝis bonon kaj malbonon.
Ado. Vi prenis, ho patrino mia, frukton
Fatalan pli por viaj posteuloj
Ol por vi mem, ĉar vi almenaŭ estis
En paradizo dum juneco via
Kaj en senkulpa interkomuniko
Kun la spiritoj feliĉegaj dume
Ni, viaj idoj, fremdaj al Edeno,
Ni estas ĉirkaŭataj de demonoj,
Prenantaj diajn dirojn kaj tentantoj 480
Nin per malkontentigo kaj scivolo
De niaj propraj pensoj, kiel vin
Mem logis la serpent' en via brila
Kaj senzorgema kredo al feliĉo.
Ho, mi ne povas fari la respondon
Al tiu ĉi staranta senmortulo
Mi lin ne povas abomeni kaj
Mi lin rigardas time kaj plezure
Kaj ne forkuras: el rigardo lia
Eliras ĉarmo, altiranta miajn 490
Okulojn maltrankvilajn al la liaj,
Kaj mia koro laŭte frapas, kaj
Li min timigas, sed min ĉiam tiras.
Ho Kain, Kain, savu min de li!
Kain. Ne timu, li ne estas malbonulo.
Ado. Nek Dio nek anĝelo. Ĉar mi vidis
Kerubojn kaj serafojn, sed al ili
Li ne similas.
Kain.  Estas ja spiritoj
Pli altaj — ĉefanĝeloj.
Lucifero.  Kaj ankoraŭ
Pli supraj.
Ado.  Jes, sed ne feliĉaj.
Lucifero.  Ne, 500
Se feliĉeco estas en sklaveco.
Ado. Mi aŭdis ke serafoj amas plej,
Sed ke keruboj estas plej sciantaj.
Ĉar li ne amas, estas li kerubo.
Lucifero. Kaj se la supra sci' forigas amon, —
Kiela devas esti tiu, kiun
Vi, ekkoninte, pli ne amos? Se
Kerub' ĉioscianta malplej amas, —
Am' de serafo estas nur malscio.
Ke ambaŭ malkuniĝas — pruvas puno, 510
Farita al gepatroj maltimintaj.
Elektu do la amon aŭ la scion:
La tria ne ekzistas. Via patro
Elektis jam — la kulton de la timo.
Ado. Elektu, Kain, amon!
Kain.  Tio estas
Superfluega: mi kun ĝi naskiĝis:
Mi sole vin, nur vin amegas, Ado.
Ado. Kaj la gepatrojn?
Kain.  Ĉu nin ili amis,
Preninte fruktojn, kiuj nin forigis
De l' paradizo?
Ado.  Ni ne estis tiam 520
Naskitaj, kaj se ni eĉ estus, ĉu ni
Ne devas ami ilin kaj l' infanojn?
Kain. Ho, se mi povus vidi en feliĉo
Enoĉjon kaj la karan filineton!..
Ho, mi duonforgesus!.. sed neniam
Ĝi estos forgesita eĉ post mil
Generacioj, kaj neniam homoj
Per amo rememoros tiun, kiu
Kunembriigis homon kaj malbonon;
Preninte frukton de malbon' kaj scio 530
Je propra malfeliĉo ne kontentaj,
Adam kaj Evo ĝermis min kaj vin
Kaj la malmulton de la nun vivantaj
Kal la sennombrajn arojn kaj aregojn,
Amasajn milionojn, kiuj povos
Heredi nur mizerojn, kolektotajn
De la estontaj longaj centojaroj.
Kaj mi ilia patro devas esti!
Ho, via amo kaj beleco via
Kaj mia amo, ĝojo, nia flamo 540
Kaj l' horo de l' ripozo ĉarma, ĉio,
Amata en ni mem kaj en l' infanoj,
Kondukos nin post jaroj da dolorj
Kaj pekoj — eble post ne multaj tagoj,
Sed plenaj je doloroj, kvankam mikse
Kun dolĉaj minutetoj — al la morto,
Al nekonato. L' arbo de la scio,
Mi pensas, ne plenumis la promeson;
Post peko ili devus scii ĉion,
Eĉ la sekreton de la mort', sed ili 550
Nur scias pri mizero propra. Ĉu
Pro tiu ĉi sciiĝo ni neprege
Bezonis havi fruktojn kaj serpentojn?
Ado. Mi ne malĝojus, Kain, kaj se estus
Feliĉa vi....
Kain.  Feliĉa estu sola!
Ĉar mi feliĉon ne deziras, kiu
Min kaj la miajn malaltigas.
Ado.  Sola!
Ho, tiel mi ne povus kaj ne volus
Feliĉa esti. Nur kun l' apuduloj
Mi povas feliĉiĝi malgraŭ morto. 560
Mi ĝin ne timas, ĉar mi ĝin ne konas
Eĉ kvankam ĝi, laŭ diroj de aliaj,
Fantom' terura estas.
Lucifero.  Ĉu vi diras,
Ke vi ne povus sola feliĉiĝi?
Ado. Ĉu sola? Dio! Kiu povus esti
Izola kaj feliĉa, aŭ kor-bona?
Al mi soleco ŝajnus esti peko,
Se mi ne pensus tuj revidi fraton,
Fratinon kaj gepatrojn kaj Abelon
Aŭ miajn idojn.
Lucifero.  Tamen via Dio 570
Ja estas sola — ĉu feliĉa ankaŭ?
Li estas sola — kaj ĉu ankaŭ bona?
Ado. Ne, li ne estas sola, ĉar li havas
Anĝelojn kaj mortemajn, kaj al ili
Feliĉon donas, feliĉega mem
Al ili donacante ĝojon. Kio
Feliĉo estus, se ne feliĉigo?
Lucifero. Demandu vian patron, el Edeno
Pelitan, aŭ l' unuanaskiĝintan
Kainon, aŭ la propran vian koron. 580
Ĝi estas maltrankvila.
Ado.  Jes, ho ve!
Kaj vi, ĉu vi ĉielloĝanto estas?
Lucifero. Se mi ne estas tia, vi demandu
Pri kaŭzo la Kreinton de ĉi tiu
Feliĉa mondo, kiun vi laŭdegas,
Demandu la Kreinton granda-bonan
De l' vivo, ĉar ĉi tio estas lia
Sekreto bonkaŝita. Devas ni
Suferi, kaj nur kelkaj kontraŭstari,
Sed vana estas l' unu kaj l' alio — 590
Laŭ vortoj de serafoj. Tamen estas
Pli bone provi: ni ne estos pli
Feliĉaj, se la provon ni ne faros.
En la animo estas saĝo, kiu
Direktas ĝin al la justeco, kiel,
En la azur' malhela estas stel',
Donanta al okulaj viaj brilon,
La stel', antaŭvenanta la matenon.
Ado. Ho, bela stelo, mi ĝin amas!
Lucifero.  Kaj
Pro kio ne adori ĝin?
Ado.  La patro 600
Adoras nur la Nevideblan.
Lucifero.  Sed
Simboloj de la Nevidebla estas
Amindaj videblaĵoj, kaj ĉi tiu
Brilanta stelo estas kondukanto
De la ĉielaj aroj.
Ado.  Mia patro
Min diris ke li vidis Dion mem,
Kreintan lin kaj la patrinon.
Lucifero.  Ĉu
Vi mem lin vidis?
Ado.  Jes, en liaj verkoj.
Lucifero. Sed en esenco?
Ado.  Ne, nur en la patro,
Estanta la rebrilo de Kreinto, 610
Aŭ en anĝeloj, al vi similantaj,
Sed pli ol vi brilantaj, kvankam laŭ
Figuro malpli belaj kaj potencaj.
Ĉar ili nin rigardas kvazaŭ suno
Lumega kaj silenta, dume vi
Similas al etera nokto, kiam
Nubaroj blankaj kovras la nigretan
Purpuron de l' ĉielo plenmistera,
Kaj miloj da stelaroj hele brilas
Kaj kvazaŭ volas ekfariĝi sunoj; 620
Sennombraj, brilaj, koron altirantaj,
Logantaj kaj okulojn plorigantaj —
Al vi similas ili, ho spirito.
Vi ŝajnas malfeliĉa, sed ne faru
Nin tiel same. Mi por vi plorados.
Lucifero. Ho ve, la larmoj! Se vi vidus, kiom
Da maroj-larmoj estos disverŝitaj!
Ado. De mi?
Lucifero.  De ĉiuj.
Ado.  Sed de kiuj scie?
Lucifero. De milionoj anoj de la tero,
Troplenloĝota kaj remalloĝota, 630
Kaj de sennombraj inferanoj, kies
Embrion portas via ventro.
Ado.  Kain,
Li nin malbenas!
Kain.  Lasu lin paroli,
Mi nun lin sekvas.
Ado.  Kien?
Lucifero.  Unu lokon,
De kie li post horo ree venos,
Sed tiu horo al li montros ion,
Daŭrantan tagojn.
Ado.  Kiel estas eble?
Lucifero. Kreinto via faris ja la mondon
Dum kelkaj tagoj el malnovaj mondoj,
Kaj nun ĉu mi, al li helpinta tiam, 640
En unu hor' ne povos al vi montri
La aĵojn, kiujn li dum multaj kreis
Kaj dum malmultaj ruinigis?
Kain.  Nu,
Konduku min!
Ado.  Ĉu li post hor' revenos?
Lucifero. Jes. Niaj agoj estas ekster tempo.
Ni povas l' eternecon enhorigi
Aŭ eternigi horon. Ni ne havas
La homan mezurilon. Sed ĉi tio
Mistero estas. Kain, sekvu min.
Ado. Ĉu li revenos?
Lucifero.  Jes, virino! Li 650
Revenos baldaŭ, sola inter homoj
(L' unua kaj la lasta krome Unu);
De tiuj lokoj li al vi revenos
Por loĝatigi tiel same tiun
Silentan mondon, kiel tiu ĉi
En posta tempo estos plen-loĝita.
Ĝis nun malmultaj estas ĝiaj anoj.
Ado. Kaj kie loĝas vi?
Lucifero.  En tuta spaco;
Mi loĝas tie, kie via Dio
Aŭ viaj dioj. Mi limigas ĉion, 660
La vivon, morton, tempon, eternecon,
Ĉielon, teron, ĉion, kio estas
Nek tero nek ĉiel', sed estas io,
Loĝata nun de tiuj, kiuj loĝis
Aŭ poste loĝos teron kaj ĉielon:
Jen kio estas mia regno; tiel
Mi partoprenas lian regnon kaj
Alian havas, kie li ne estas.
Se mi ne estus tia, kiel mi
Al vi nun diras, — ĉu mi povus resti 670
Ĉi tie? nin anĝeloj liaj vidas.
Ado. Sed ili estis tie ankaŭ, kiam
Al la patrino la serpent' parolis.
Lucifero. Vi aŭdis, Kain! Se vi volas scion,
Mi kvietigos la soifon sen
Manĝigi vin fruktaĵon, kiu vin
Senigus de l' restinta sola bono,
Al vi lasita de l' Venkinto. Iru!
Kain. Mi jam promesis!
(Kain kaj Lucifero foriras.)
Ado. (Sekvas kaj krias.)
 Kain, mia frato!