Maria/Ĉapitro III

El Vikifontaro
Jump to navigation Jump to search
Ĉapitro II Indekso : Maria
de Jorge Isaacs
Tradukita de Andrés Turrisi, Detlef Karthaus kaj Ruben' Torres
Ĉapitro III
Ĉapitro IV
Tradukata ekde 2005.


III

A las ocho fuimos al comedor, que estaba pintorescamente situado en la parte oriental de la casa. Desde él se veían las crestas desnudas de las montañas sobre el fondo estrellado del cielo. Las auras del desierto pasaban por el jardín recogiendo aromas para venir a juguetear con los rosales que nos rodeaban. El viento voluble dejaba oír por instantes el rumor del río.

Je la oka ni iris al la manĝejo, kiu pitoreske situis en la orienta parto de la domo. El ĝi oni vidis la nudajn montopintojn sur la stelplena fono de la ĉielo. La ventetoj de la dezerto pasis tra la ĝardeno plukantaj aromojn por veni ludi en la rozujoj kiuj ĉirkaŭis nin. La ŝanĝebla vento lasis nin aŭdi dum momentoj la muĝon de la rivero.

Aquella naturaleza parecía ostentar toda la hermosura de sus noches, como para recibir a un huésped amigo.

Tiu naturo ŝajnis paradigi la tutan belecon de ĝiaj noktoj, kvazaŭ por akcepti amikan gaston.

Mi padre ocupó la cabecera de la mesa y me hizo colocar a su derecha; mi madre se sentó a la izquierda, como de costumbre; mis hermanas y los niños se situaron indistintamente, y María quedó frente a mí.

Mia patro okupis la kapon de la tablo kaj sidigis min ĉe sia dekstro; mia patrino sidiĝis maldekstre, kiel kutime; miaj fratinoj kaj la infanoj sidis laŭplaĉe, kaj Maria restis vidalvide al mi.

Mi padre, encanecido durante mi ausencia, me dirigía miradas de satisfacción y sonreía con aquel su modo malicioso y dulce a un mismo tiempo, que no he visto nunca en otros labios. Mi madre hablaba poco, porque en esos momentos era más feliz que todos los que la rodeaban. Mis hermanas se empeñaban en hacerme probar las colaciones y cremas: y se sonrojaba aquella a quien yo dirigía una palabra lisonjera o una mirada examinadora.

Mia patro, kies hararo blankiĝis dum mia foresto, direktis al mi kontentajn rigardojn kaj ridetis per tiu maniero malica kaj samtempe dolĉa, kiun neniam mi vidis sur aliaj lipoj. Mia patrino parolis malmulte, ĉar en tiu momento ŝi estis pli feliĉa ol ĉiuj kiuj ĉirkauis ŝin. Miaj fratinoj klopodis igi min gustumi la manĝetojn kaj dolĉaĵojn: kaj ruĝiĝis tiu al kiu mi direktis flatan vorton aŭ ekzamenan rigardon.

María me ocultaba sus ojos tenazmente; pero pude admirar en ellos la brillantez y hermosura de los de las mujeres de su raza, en dos o tres veces que a su pesar se encontraron de lleno con los míos; sus labios rojos, húmedos y graciosamente imperativos, me mostraron sólo un instante el velado primor de su linda dentadura. Llevaba, como mis hermanas, la abundante cabellera castaño oscura arreglada en dos trenzas, sobre el nacimiento de una de las cuales se veía un clavel encarnado.

Maria persiste kaŝis al mi siajn okulojn; sed mi povis vidi en ili la brilon kaj belecon de la virinoj de ŝia raso, en la du aŭ tri fojoj kiam, kontraŭ ŝia volo, ili trafis plene miajn; ŝiaj ruĝaj lipoj, humidaj kaj gracie aŭtoritataj, montris nur dummomente la vualitan delikatecon de ŝia beleta dentaro. Kiel miaj fratinoj,ŝi havis la abundan malhel-brunan hararon aranĝita per du harplektaĵoj, kaj sur la komenco de unu el ili estis videbla ruĝa dianto.

Vestía un traje de muselina ligera, casi azul, del cual sólo se descubría parte del corpiño y la falda, pues un pañolón de algodón fino, color de púrpura, le ocultaba el seno hasta la base de su garganta, de blancura mate. Al volver las trenzas a la espalda, de donde rodaban al inclinarse ella a servir, admiré el envés de sus brazos deliciosamente torneados, y sus manos cuidadas como las de una reina.

Ŝi portis kustumon de leĝera muslino, preskaŭ blua, el kiu nur malkovriĝis parto de la korsaĵo kaj la jupo, ĉar skarpo de fajna kotono, purpurkolora, okultis ŝiajn mamojn ĝis la bazo de la gorĝo blankece malbrila. Kiam ŝi remetis siajn harplektaĵojn al la dorso, de kie ili rulis kiam ŝi kliniĝis por servi, mi admiris la malantaŭon de ŝiaj brakoj delice formitaj, kaj ŝiajn manojn konservitajn kiel tiuj de reĝino.

Concluida la cena, los esclavos levantaron los manteles; uno de ellos rezó el Padrenuestro, y sus amos completamos la oración.

Post la verpermanĝo, la sklavoj levis la tablotukojn; unu el ili preĝis la Patro Nia kaj ni la mastroj kompletigis lian preĝon.

La conversación se hizo entonces confidencial entre mis padres y yo.

La konversacio fariĝis tiam konfidenca inter miaj gepatroj kaj mi.

María tomó en brazos al niño que dormía en su regazo, y mis hermanas la siguieron a los aposentos: ellas la amaban mucho y se disputaban su dulce afecto.

Maria prenis en siaj brakoj la infanon kiu dormis en sia sino, kaj miaj fratinoj sekvis ŝin al la ĉambroj: ili amis ŝin multe kaj konkuris pri ŝia kareco.

Ya en el salón, mi padre, para retirarse, les besó la frente a sus hijas. Quiso mi madre que yo viera el cuarto que se me había destinado. Mis hermanas y María, menos tímidas ya, querían observar qué efecto me causaba el esmero con que estaba adornado. El cuarto quedaba en el extremo del corredor del frente de la casa: su única ventana tenía por la parte de adentro la altura de una mesa cómoda; en aquel momento, estando abiertas las hojas y rejas, entraban por ella floridas ramas de rosales a acabar de engalanar la mesa, en donde un hermoso florero de porcelana azul contenía trabajosamente en su copa azucenas y lirios, claveles y campanillas moradas del río. Las cortinas del lecho eran de gasa blanca atadas a las columnas con cintas anchas color de rosa; y cerca de la cabecera, por una fineza materna, estaba la Dolorosa pequeña que me había servido para mis altares cuando era niño. Algunos mapas, asientos cómodos y un hermoso juego de baño completaban el ajuar.

Jam en la salono, mia patro, por retiriĝi, kisis la frunton de siaj filinoj. Mia patrino volis ke mi vidu la ĉambron destinitan por mi . Miaj fratinoj kaj Maria, malpli timemaj jam, volis observi kian efekton kauzis en mi la atenton per kiu ĝi estis ornamita. La ĉambro troviĝis en la ekstremo de la antaŭa koridoro de la domo: ĝia unusola fenestro havis en la ena parto la alton de komforta tablo. En tiu momento, la ŝutroj kaj la kradoj estis malfermaj, kaj eniris tra ĝi florplenaj branĉoj de la rozujo por finornami la tablon, kie la bela vazo de blua porcelano kies ujo estis plenŝtopita de lilioj blankaj kaj bluaj, diantoj kaj purpuraj konvolvuloj de la rivero. La kurtenoj de la lito estis el blanka gazo pendigita al la kolumnoj per larĝaj rozkoloraj rubandoj; kaj apud la kapkuseno, pro la patrina delikateco, estis la malgranda Suferanta Dipatrino kiu servis al mi en miaj akolitaj deĵoroj kiam mi estis knabo. Kelkaj mapoj, komfortaj seĝoj kaj bela lavilaro kompletigis la meblaron kaj mastrum-necesitaĵojn. *(ajuar)

—¡Qué bellas flores! —exclamé al ver todas las que del jardín y del florero cubrían la mesa.

- Kiajn belajn florojn! – mi ekkriis vidinte ĉiujn kiuj de la ĝardeno kaj de la florujo kovris la tablon.

—María recordaba cuánto te agradaban —observó mi madre.

- Maria rememoradis kiom agrablaj ili estis al vi – observis mia patrino.

Volví los ojos para darle las gracias, y los suyos como que se esforzaban en soportar aquella vez mi mirada.

Mi turnis la okulojn por danki ŝin, kaj ŝiaj kvazaŭ penadis elteni tiufoje mian rigardon.

—María —dije— va a guardármelas, porque son nocivas en la pieza donde se duerme.

- Maria – mi diris - gardu ilin por mi, ĉar ili estas nocaj en la ĉambro kie oni dormas.

—¿Es verdad? —respondió—; pues las repondré mañana.

- Ĉu vere? – ŝi respondis -; mi remetos freŝajn morgaŭ.

¡Qué dulce era su acento!

Kiom dolĉa estis ŝia elparolo!

—¿Tantas así hay?

- Ĉu estas tiom da ili?

—Muchísimas; se repondrán todos los días.

- Multege; oni anstataŭos ilin ĉiutage.

Después que mi madre me abrazó, Emma me tendió la mano, y María, abandonándome por un instante la suya, sonrió como en la infancia me sonreía: esa sonrisa hoyuelada era la de la niña de mis amores infantiles, sorprendida en el rostro de una virgen de Rafael.

Post kiam mi patrino ĉirkaŭbrakis min, Emma etendis al mi sian manon, kaj Maria, lasante dummomente sian, ridetis kiel en la infanaĝo al mi: tiu kaveta rideto estis tiu de la knabineto de miaj infanaj amoj, surprizigita en la vizaĝo de virgulino de Rafaelo.