Maria/Ĉapitro IV

El Vikifontaro
Iri al: navigado, serĉi
Ĉapitro III Indekso : Maria
de Jorge Isaacs
Tradukita de Andrés Turrisi, Detlef Karthaus kaj Ruben' Torres
Ĉapitro IV
Ĉapitro V
Tradukata ekde 2005.


IV

Dormí tranquilo, como cuando me adormecía en la niñez uno de los maravillosos cuentos del esclavo Pedro.

Mi dormis trankvile, kiel kiam endormigis min en la infanaĝo unu el tiuj mirindaj rakontoj de la sklavo Pedro.

Soñé que María entraba a renovar las flores de mi mesa, y que al salir había rozado las cortinas de mi lecho con su falda de muselina vaporosa salpicada de florecillas azules.

Mi sonĝis ke Maria eniris por renovigi la florojn de mia tablo, kaj dum la eliro ŝi frotetis la kurtenojn de mia lito per ŝia jupo de vaporsimila muslino kun disaj bluaj floretoj.

Cuando desperté, las aves cantaban revoloteando en los follajes de los naranjos y pomarrosos, y los azahares llenaron mi estancia con su aroma tan luego como entreabrí la puerta.

Kiam mi vekiĝis, la birdoj kantadis flirtantaj en la foliaro de la oranĝarboj kaj mirtoj, kaj la oranĝfloroj plenigis mian ĉambron per sia aromo tuj kiam mi duonmalfermis la pordon.

La voz de María llegó entonces a mis oídos dulce y pura: era su voz de niña, pero más grave y lista ya para prestarse a todas las modulaciones de la ternura y de la pasión. ¡Ay! ¡Cuántas veces, en mis sueños, un eco de ese mismo acento ha llegado después a mi alma, y mis ojos han buscado en vano aquel huerto donde tan bella la vi en aquella mañana de agosto!

La voĉo de Maria alvenis tiam al miaj oreloj dolĉa kaj pura: estis voĉo de knabino, sed pli malalta kaj preta jam por sin doni al la moduladoj de tenereco kaj pasio. Aj! Kiomfofe, en miaj sonĝoj, eĥo de tiu sama elparolo estas alveninta poste al mia animo, kaj miaj okuloj estas serĉintaj vane tiun fruktĝardenon kie tiom bela mi vidis ŝin en tiu mateno de Aŭgusto!

La niña cuyas inocentes caricias habían sido todas para mí, no sería ya la compañera de mis juegos; pero en las tardes doradas del verano estaría en los paseos a mi lado, en medio del grupo de mis hermanas; le ayudaría yo a cultivar sus flores predilectas; en las veladas oiría su voz, me mirarían sus ojos, nos separaría un solo paso.

La knabino kies karesoj estis ĉiuj por mi, ne estus plu la kunulino de miaj ludoj; sed en la feliĉaj posttagmezoj de la somero ŝi estus apud mi dum la promenadoj, meze de la grupo de miaj fratinoj; mi helpus ŝin kultivi siajn preferatajn florojn; en la vesperkunvenoj mi aŭdus ŝian voĉon, ŝiaj okuloj rigardus min, apartigus nin nur unu sola paŝo.

Luego que me hube arreglado ligeramente los vestidos, abrí la ventana y divisé a María en una de las calles del jardín, acompañada de Emma: llevaba un traje más oscuro que el de la víspera, y el pañolón color de púrpura, enlazado a la cintura, le caía en forma de banda sobre la falda; su larga cabellera, dividida en dos crenchas, ocultábale a medias parte de la espalda y pecho: ella y mi hermana tenían descalzos los pies. Llevaba una vasija de porcelana poco más blanca que los brazos que la sostenían, la que iba llenando de rosas abiertas durante la noche, desechando por marchitas las menos húmedas y lozanas. Ella, riendo con su compañera, hundía las mejillas, más frescas que las rosas, en el tazón rebosante. Descubrióme Emma: María lo notó, y sin volverse hacia mí, cayó de rodillas para ocultarme sus pies, desatóse del talle el pañolón, y cubriéndose con él los hombros, fingía jugar con las flores. Las hijas núbiles de los patriarcas no fueron más hermosas en las alboradas en que recogían flores para sus altares.

Post kiam mi iomete rearanĝis mian vestaĵon, mi malfermis la fenestron kaj vidis Marian en unu de la vojetoj de la ĝardeno, akompanata de Emma: Ŝi portis vestaĵon pli malluman ol tiu de la antaŭa tago, kaj la skarpo purpurkolora, ligita en la talio, falis en formo de bando sur la jupo; la longa hararo, dislimigita en du partoj, kaŝis duonon de la dorso kaj la brusto: ŝi kaj mia fratino havis la piedojn senŝuajn. Ŝi portis poton el porcelano iomete pli blankan ol la brakoj kiuj ĝin subtenis, kiun ŝi estis pleniganta per malfermitaj rozoj dum la nokto, formetanta tiujn malpli humidajn kaj freŝajn kvazaŭ ili estus velkintaj. Ŝi, ridanta kun sia kunulino, enmetis la vangojn, pli freŝajn ol la rozoj, en la plenplenan lavujon. Emma ekvidis min: Maria notis tion, kaj sen turni al mi, falis surgenue por kaŝi al mi siajn piedojn, malligis de la talio la skarpon, kaj kovrante per ĝi la ŝultrojn, ŝajnigis ludi kun la floroj. La edziĝpretaj filinoj de la patriarkoj neniam estis pli belaj dum la mateniĝoj kiam ili kolektis florojn por iliaj altaroj.

Pasado el almuerzo, me llamó mi madre a su costurero.

Post la tagmanĝo, mia patrino vokis min al sia kudrejo.

Emma y María estaban bordando cerca de ella.

Emma kaj Maria estis brodantaj apud ŝi.

Volvió ésta a sonrojarse cuando me presenté; recordaba tal vez la sorpresa que involuntariamente le había yo dado en la mañana.

Denove tiu ĉi ruĝiĝis kiam mi aperis; eble ŝi memoris la surprizon kiun nevole mi kaŭzis al ŝi en la mateno.

Mi madre quería verme y oírme sin cesar.

Mia patrino volis vidi kaj aŭdi min senĉese.

Emma, más insinuante ya, me preguntaba mil cosas de Bogotá; me exigía que le describiera bailes espléndidos, hermosos vestidos de señora que estuvieran en uso, las más bellas mujeres que figuraran entonces en la alta sociedad. Oían sin dejar sus labores. María me miraba algunas veces al descuido, o hacía por lo bajo observaciones a su compañera de asiento; y al ponerse en pie para acercarse a mi madre a consultar algo sobre el bordado, pude ver sus pies primorosamente calzados: su paso ligero y digno revelaba todo el orgullo, no abatido, de nuestra raza, y el seductivo recato de la virgen cristiana. Ilumináronsele los ojos cuando mi madre manifestó deseos de que yo diese a las muchachas algunas lecciones de gramática y geografía, materias en que no tenían sino muy escasas nociones. Convínose en que daríamos principio a las lecciones pasados seis u ocho días, durante los cuales podría yo graduar el estado de los conocimientos de cada una.

Emma, jam pli sugestema, demandis al mi mil aferojn pri Bogoto; ŝi postuladis ke mi priskribu al ŝi splendajn balojn, belajn laŭmodajn vestaĵojn por sinjorinoj, la plej belajn virinojn kiuj apartenis tiam al la alta socia sfero. Ili aŭskultis sen lasi siajn manlaborojn. Maria rigardis min kelkfoje maldiskrete aŭ flustris komentojn al sia kunulino de seĝo; kaj kiam ŝi staris por alproksimiĝi al ŝia patrino por demandi ion pri al brodado, mi povis vidi ŝiajn piedojn en belegaj ŝuoj: ŝia leĝera kaj digna paŝo montris ŝian tutan fieron, ne venkita, de nia gento, kaj la allogan humilecon de la kristana virgulino. Ŝiaj okuloj lumiĝis kiam mia patrino esprimis dezirojn ke mi donu al la knabinoj lecionojn pri gramatiko kaj geografio, studobjektoj pri kiuj ili havis tre malmultajn nociojn. Oni interkonsentis ke ni komencus la lecionojn post ses au ok tagoj, dume mi povus taksi la nivelon de la konoj de ĉiu el ili.

Horas después me avisaron que el baño estaba preparado, y fui a él. Un frondoso y corpulento naranjo, agobiado de frutos maduros, formaba pabellón sobre el ancho estanque de canteras bruñidas: sobrenadaban en el agua muchísimas rosas; semejábase a un baño oriental, y estaba perfumado con las flores que en la mañana había recogido María.

Post kelkaj horoj oni anuncis al mi ke la bano estis preta, kaj mi iris tien. Foliriĉa kaj fortika oranĝarbo, plenplene de maturaj fruktoj, formis pavilionon super la larĝa polurita ŝtonakvujo:sur la akvo flosis multege da rozoj; ĝi similis al orienta bano, kaj estis parfumita per la floroj kiujn en la mateno Maria estis plukintaj.