Maria/Ĉapitro XVI

El Vikifontaro
Jump to navigation Jump to search
Ĉapitro XV Indekso : Maria
de Jorge Isaacs
Tradukita de Andrés Turrisi, Detlef Karthaus kaj Ruben' Torres
Ĉapitro XVI
Ĉapitro XVII
Tradukata ekde 2005.


XVI

En la tarde del mismo día se despidió de nosotros el doctor, después de dejar casi completamente restablecida a María y de haberle prescrito un régimen para evitar la repetición del acceso, aunque prometió visitar a la enferma con frecuencia. Yo sentía un alivio indecible al oírle asegurar que no había peligro alguno, y por él, doble cariño del que hasta entonces le había profesado, solamente porque tan pronta reposición pronosticaba a María. Entré a la habitación de ésta, luego que el médico y mi padre, que iba a acompañarlo en una legua de camino, se pusieron en marcha.

En la posttagmezo de la sama tago adiaŭis nin la doktoro, post lasi preskaŭ resaniĝinta Marian kaj recepti por ŝi dieton por eviti la ripetadon de la atako, kvankam li promesis viziti la malsanulinon ofte. Mi sentis neklarigeblan retrankviliĝon aŭskultante lin certigi ke estis nenia danĝero, kaj al li, duoblan korinklinon de tiu kiun mi jam esprimis al li, nur ĉar baldaŭan resaniĝon li prognizis al Maria. Mi eniris ŝian ĉambron, post kiam la kuracisto kaj mia patro, kiu estis akompanonta lin dum unu leŭgo de vojo, ekiris. Estaba acabando de trenzarse los cabellos viéndose en un espejo que mi hermana sostenía sobre los almohadones. Apartando ruborizada el mueble me dijo:

Ŝi estis finplektanta la hararon vidante sin en la spegulo kiun la fratino subtenis sur la kusenegoj. Apartigante hontruĝe la spegulon, ŝi diris al mi:

—Estas no son ocupaciones de enferma, ¿no es verdad?, pero ya estoy buena. Espero no volver a ocasionarte un viaje tan peligroso como el de anoche.

—Tiu ĉi ne estas okupo de malsanulino, ĉu ne?, sed mi nun estas sana. Mi esperas ne okazigi al vi denove vojaĝon tiel danĝeran kiel tiu de hieraŭ nokte.

—En ese viaje no ha habido peligros —le respondí.

—En tiu vojaĝo ne estis danĝeroj —mi respondis.

—¡El río, sí, el río! Yo pensé en eso y tantas cosas que podían sucederte por causa mía.

—La rivero, jes, la rivero! Mi pensis pri tio kaj pri tiom da okazuntaĵoj* kiuj povus okazi al vi pro mia kaŭzo.

—¿Un viaje de tres leguas? ¿Esto llamas?...

—Tri-leŭga vojaĝo? Tiun ĉi vi nomas...?

—Ese viaje en que has podido ahogarte, según refirió aquí el doctor, tan sorprendido, que aún no me había pulsado y ya hablaba de eso. Tú y él al regreso habéis tenido que aguardar dos horas para que bajase el río.

—Tiu vojaĝo en kiu vi povus droni, laŭ tio kiun la kracisto rakontis, tiel surprizigita, ke li ne ekzamenis mian pulson kaj jam parolis pri tio. Vi kaj li revene devis atendi du horojn por ke la rivero malleviĝu.

—El doctor a caballo es una maula; y su mula pacienzuda no es lo mismo que un buen caballo.

—La rajdanta kuracisto estas sentaŭgulo; kaj lia pacienta mulo ne estas la samo ol bona ĉevalo.

—El hombre que vive en la casita del paso —me interrumpió María— al reconocer esta mañana tu caballo negro, se admiró de que no se hubiese ahogado el jinete que anoche se botó al río a tiempo que él le gritaba que no había vado. ¡Ay! No, no, yo no quiero volver a enfermarme. ¿No te ha dicho el doctor que no tendré ya novedad?

—La viro kiu loĝas en la dometo de la pasejo —interrompis min Maria— rekoninte tiun ĉi matenon vian nigran ĉevalon, miris ke ne dronis la rajdanto kiu hieraŭ nokte enĵetiĝis en la riveron samtempe kiam li kriis ke ne estis vadejo. Ha! Ne, ne, mi ne volas denove malsaniĝi. Ĉu la kuracisto ne diris al vi ke mi ne havos jam malsanon**?

—Sí —le respondí—; y me ha prometido no dejar pasar dos días seguidos en estos quince sin venir a verte.

—Jes —mi respondis—; kaj li promesis al mi ke dum la venonta duon-monato ne pasos du sinsekvaj tagoj sen ke li venus viziti vin.

—Entonces no tendrás que hacer otro viaje de noche. ¿Qué habría yo hecho si...

—Do vi ne devos fari alian vojaĝon nokte. Kion estus mi farinte se...

—Me habrías llorado mucho, ¿no es verdad? —replicó sonriéndome.

—Mi supozas ke vi multe priplorus min, ĉu vere? —replikis mi ridetante.

Miróme por algunos momentos, y yo agregué:

Ŝi rigardis min kelkajn momentojn, kaj mi aldonis:

—¿Puedo acaso estar cierto de morir en cualquier tiempo convencido de...

—Ĉu mi povas esti certa ke mi povas morti iam ajn kun la konvinko de...

—¿De qué?

—De kio?

Y adivinando lo demás en mi mirada:

Kaj divenante la ceteron en mia rigardo:

—¡Siempre, siempre! —añadió casi en secreto, aparentando examinar los hermosos encajes de los almohadones.

—Ĉiam, ĉiam! —aldonis ŝi preskaŭ sekrete, ŝajnigante ekzameni la belan punton de la kusenegoj.

—Y yo tengo cosas muy tristes que decirte —continuó después de unos momentos de silencio—; tan tristes, que son la causa de mi enfermedad. Tú estabas en la montaña... Mamá lo sabe todo; y yo oí que papá le decía a ella que mi madre había muerto de un mal cuyo nombre no alcancé a oír; que tú estabas destinado a hacer una bella carrera; y que yo... ¡ah! yo no sé si es cierto lo que oí... será que no merezco que seas como eres conmigo.

—Mi havas aferojn tre malĝojajn por diri al vi —daŭrigis ŝi post iuj momentoj de silento—; tiel malĝojajn ke ili estas la kialo de mia malsano. Vi estis en la monto... Panjo scias ĉion; kaj mi aŭdis ke paĉjo diris al ŝi ke mia patrino mortis pro la malsano kies nomon ni ne sukcesis aŭdi; ke vi estis destinata fari belan karieron; kaj ke mi... ha! Mi ne scias ĉu estas vero tio kion mi aŭdis... eble estas ke mi ne meritas ke vi estu kiel vi estas al** mi.

De sus ojos velados rodaron a sus mejillas cálidas, lágrimas que se apresuró a enjugar.

Se ŝiaj vualitaj okuloj ruliĝis varmaj larmoj, larmoj kiujn ŝi haste malsekigis.

—No digas eso, María, no lo pienses —le dije—; no; yo te lo suplico.

—Ne diru tion, Maria, eĉ ne pensu tion —mi diris al ŝi—; ne; mi petegas vin.

—Pero si yo lo he oído, y después fue cuando no supe de mí... ¿Por qué, entonces?

—Sed se mi aŭdis ĝin, kaj poste estis kiam mi ne sciis pri mi... Kial, do?

—Mira, yo te ruego... yo... ¿Quieres permitirme te mande que no hables más de eso?

—Vidu, mi petegas al vi... mi... Ĉu vi volas permesi al mi ke mi ordonu al vi ne paroli plu pri tio?

Había dejado ella caer la frente sobre el brazo en que se apoyaba y cuya mano estrechaba yo entre las mías, cuando oí en la pieza inmediata el ruido de los ropajes de Emma, que se acercaba.

Ŝi lasis fali la frunton sur la brako en kiu ŝi sin apogis kaj kies mano mi streĉis inter la miaj, kiam mi aŭdis en la apuda dormoĉambro la bruon de la vestaĵoj de Emma, kiu alproksimiĝis.

Aquella noche, a la hora de la cena, estábamos en el comedor mis hermanas y yo esperando a mis padres, que tardaban más tiempo del acostumbrado. Por último se les oyó hablar en el salón como dando fin a una conversación importante. La noble fisonomía de mi padre mostraba, en la ligera contracción de las extremidades de sus labios y en la pequeña arruga que por en medio de las cejas le surcaba la frente, que acababa de sostener una lucha moral que lo había alterado. Mi madre estaba pálida, pero sin hacer el menor esfuerzo para mostrarse tranquila, me dijo al sentarse a la mesa:

Tiun nokton, je la horo de la vespermanĝo, miaj fratinoj kaj mi estis en la manĝejo atendantaj niajn gepatrojn, kiuj prokrastis pli ol kutime. Finfine oni aŭdis ilin paroli en la salono kvazaŭ ili finus gravan konversacion. La nobla fizionomio de mia patro montris, en la leĝera kuntiriĝo de la ekstremoj de liaj lipoj kaj en la malgranda haŭtfaldo kiu meze de la brovoj sulkis la frunton, ke li ĵus havis moralan lukton kiu maltrankviligis lin. Mia patrino estis pala, sed sen iel peni montriĝi trankvila, diris al mi kiam ŝi sidiĝis ĉe la tablo:

—No me había acordado de decirte que José estuvo esta mañana a vernos y a convidarte para una cacería; mas cuando supo la novedad ocurrida, prometió volver mañana muy temprano. ¿Sabes tú si es cierto que se casa una de sus hijas?

—Mi ne memoris diri al vi ke Jozefo venis ĉi-matene por vidi nin kaj inviti vin al ĉasado; sed kiam li sciiĝis pri la okazinta novaĵo, promesis reveni morgaŭ tre frue. Ĉu vi scias ĉu estas vero ke edziniĝas unu el liaj filinoj?

—Tratará de consultarte su proyecto —observó distraídamente* mi padre.

—Li klopodos konsulti vin pri la projekto — observis neatenteme mia patro.

—Se trata probablemente de una cacería de osos —le respondí.

—Temas eble pri ĉasado de ursoj —mi respondis.

—¿De osos? ¡Qué! ¿Cazas tú osos?

—Ĉu ursoj? Kion! Ĉu vi ĉasas ursojn?

—Sí, señor; es una cacería divertida que he hecho con él algunas veces.

—Jes, sinjoro; estas amuziga ĉasado kiun mi faris kun li kelkfoje.

—En mi país —repuso mi padre— te tendrían por un bárbaro o por un héroe.

—En mia lando —ripostis mia patro— oni rigardus vin kiel barbaron aŭ kiel heroon.

—Y sin embargo, esa clase de partidas es menos peligrosa que la de venados, que se hace todos los días y en todas partes; pues aquélla, en lugar de exigir los cazadores el que tiren a derrumbarse desatentados por entre breñas y cascadas, necesita solamente un poco de agilidad y puntería certera.

—Kaj tamen, tia ĉasado estas malpli danĝera ol tiu de la cervoj, kiu okazas ĉiutage kaj ĉie; ĉar la cervoĉaso, anstataŭ postuli ke la ĉasistoj elĵetu sin defale kaj neatente inter makisoj kaj akvofaloj, bezonas nur iom da facilmovo kaj perfekta pafiltrafo.

Mi padre, sin dejar ver ya en el semblante el ceño que antes tenía, habló de la manera como se cazan ciervos en Jamaica y de lo aficionados que habían sus parientes a esa clase de pasatiempo, distinguiéndose entre ellos, por su tenacidad, destreza y entusiasmo, Salomón, de quien nos refirió, riendo ya, algunas anécdotas.

Mia patro, sen lasi vidi en la mieno la mishumoron kiun li antaŭe havis, parolis pri la maniero kiel oni ĉasas la cervojn en Jamajko kaj de la emo de liaj parencoj al tiu ŝatokupo, distingiĝinte* inter ili, pro sia presistemo, lerteco kaj entuziasmo, Salomonon, pri kiu,ridante jam, li rakontis, kelkajn anekdotojn.

Al levantarnos de la mesa, se acercó a mí para decirme:

Ĉe leviĝo de la manĝotablo, li alproksimiĝis al mi por diri al mi:

—Tu madre y yo tenemos que hablar algo contigo; ven luego a mi cuarto.

—Via patrino kaj mi devas priparoli ion kun vi; venu poste al mia ĉambro.

A tiempo que entraba a él, mi padre escribía dando la espalda a mi madre, que se hallaba en la parte menos alumbrada de la habitación, sentada en la butaca que ocupaba siempre que se detenía allí.

Kiam mi eniris en ĝi, mia patro estis skribanta kun la dorso al mia patrino, kiu troviĝis en la pli mallumigita parto de la ĉambro, sidanta en la brakseĝo, kiun ŝi ĉiam opukis kiam ŝi haltis tie.

—Siéntate —me dijo él, dejando por un momento de escribir y mirándome por encima de los espejuelos, que eran de vidrios blancos y fino engaste de oro.

—Sidiĝu —li diris al mi, ĉesante dummomente skribi kaj rigardante min el sur la okulvitroj, kiuj estis helaj kaj en fajna ora muntaĵo.

Pasados algunos minutos, habiendo colocado cuidadosamente en su lugar el libro de cuentas en que estaba escribiendo, acercó un asiento al que yo ocupaba, y en voz baja habló así:

Post kelkaj minutoj, metinte zorge en sia loko la libron de kontoj sur kiu li estis skribinta, li apudigis sian seĝon al tiu kiun mi okupis, kaj mallaŭte parolis jene:

—He querido que tu madre presencie esta conversación, porque se trata de un asunto grave sobre el cual tiene ella la misma opinión que yo.

—Mi volis ke via patrino ĉeestu tiun ĉi konversacion, ĉar temas pri grava afero pri kiu ŝi samopinias kiel mi.

Dirigióse a la puerta para entornarla y botar el cigarro que estaba fumando, y continuó de esta manera:

Li sin direktis al la pordo por fermeti ĝin kaj elĵeti la cigaredon kiun li estis fumanta, kaj daŭrigis ĉi-maniere:

—Hace ya tres meses que estás con nosotros y solamente pasados dos más podrá el señor A... emprender su viaje a Europa, y con él es con quien debes irte. Esa demora, hasta cierto punto, nada significa; tanto porque es muy grato para nosotros tenerte a nuestro lado después de seis años de ausencia a que han de seguir otros, como porque observo con placer que aun aquí, es el estudio uno de tus goces predilectos. No puedo ocultarte, ni debo hacerlo, que he concebido grandes esperanzas, por tu carácter y aptitudes, de que coronarás lúcidamente la carrera que vas a seguir. No ignoras que pronto la familia necesitará de tu apoyo, con mayor razón después de la muerte de tu hermano.

—Dum jam tri monatoj vi estas kun ni, kaj nur post du aliaj monatoj,Sinjoro A... povos ekvojaĝi al Eŭropo, kaj kun li vi devos foriri. Tiu prokrasto, ĝis certa punkto, ne gravas; des pli ĉar estas tre ĝojige por ni havi vin apud ni post ses jaroj da foresto al kiuj sekvos aliajn, pro tio ĉar mi observas kun plezuro ke eĉ tie ĉi,la studado estas unu el viaj preferataj plezuroj. Mi ne povas kaŝi al vi, nek devas mi ĝin fari,ke pro viaj karaktero kaj kapabloj vi vekis en mi grandajn esperojn, ke vi kronos klarpense la studojn kiujn vi faros. Vi konscias ke baldaŭ la familio bezonos vian apogon, des pli post la morto de via frato.

Luego, haciendo una pausa, prosiguió:

Poste, farinte paŭzon, li daŭrigis:

—Hay algo en tu conducta que es preciso decirte no está bien; tú no tienes más que veinte años, y a esa edad un amor fomentado inconsideradamente podría hacer ilusorias todas las esperanzas de que acabo de hablarte. Tú amas a María, y hace muchos días que lo sé, como es natural. María es casi mi hija y yo no tendría nada que observar si tu edad y posición nos permitieran pensar en un matrimonio; pero no lo permiten, y María es muy joven. No son únicamente éstos los obstáculos que se presentan; hay uno quizá insuperable, y es de mi deber hablarte de él. María puede arrastrarte y arrastrarnos contigo a una desgracia lamentable de que está amenazada. El doctor Mayn se atreve casi a asegurar que ella morirá joven del mismo mal a que sucumbió su madre: lo que sufrió ayer es un síncope epiléptico, que tomando incremento en cada acceso, terminará por una epilepsia del peor carácter conocido: eso dice el doctor. Responde tú ahora, meditando mucho lo que vas a decir a una sola pregunta; responde como hombre racional y caballero que eres; y que no sea lo que contestes dictado por una exaltación extraña a tu carácter, tratándose de tu porvenir y el de los tuyos. Sabes la opinión del médico, opinión que merece respeto por ser Mayn quien la da; te es conocida la suerte de la esposa de Salomón: si nosotros consintiéramos en ello, ¿te casarías hoy con María?

—Mi bezonas diri al vi ke estas io en via konduto kiu ne estas bona; vi havas apenaŭ dudek jarojn, kaj je tiu aĝo antaŭenigi amon senpripense povus neniigi ĉiujn esperojn pri kiuj mi ĵus parolis. Vi amas Marian, kaj jam ekde multaj tagoj mi scias tion, kio estas kompreneble. Maria estas preskaŭ mia filino kaj mi havus nenion por rimarkigi se via aĝo kaj pozicio permesus al ni pensi pri via edziĝo; sed ili ne permesas ĝin, kaj Maria estas tre juna. Ne nur tiuj estas la obstakloj kiuj prezentiĝas; estas unu eble nesuperebla, kaj estas mia devo paroli pri ĝi. Maria povas treni vin kaj nin kun vi al bedaŭrinda malfeliĉo kiu ŝin minacas. La kuracisto Mayn kuraĝas preskaŭ certigi ke ŝi mortos juna per la sama malsano kiu pereigis ŝian patrinon: kion ŝi suferis hieraŭ estas epilepsia sinkopo, kiu graviĝanta en ĉiu atako, finos per epilepsio de la plej malbona speco konata: tion diras la kuracisto. Respondu vi nun, bone pripensante kion vi estas dironta al unusola demando, respondu kiel racia homo kaj kavaliro kiu vi estas; kaj ke ne estu tio kion vi respondas diktata de stranga ekscitego de via karaktero, temanta pri via estonteco kaj tiu de viaj proksimuloj. Vi konas la opinion de la kuracisto, opinio kiu meritas respekton ĉar estas Mayn kiu ĝin donas; vi konas la sorton de la edzino de Salomono: se ni kunsentus kun tio, ĉu vi edziĝus hodiaŭ kun Maria?

—Sí, señor —le respondí.

—Jes, sinjoro —mi respondis al li.

—¿Lo arrostrarías todo?

—Ĉu vi alfrontus ĉion?

—¡Todo, todo!

—Ĉion, ĉion!

—Creo que no solamente hablo con un hijo sino con el caballero que en ti he tratado de formar.

—Mi kredas ke mi ne nur parolas kun filo sed kun la kavaliro kiun en vi mi klopodis eduki.

Mi madre ocultó en ese momento el rostro en el pañuelo. Mi padre, enternecido tal vez por esas lágrimas y acaso también por la resolución que en mí encontraba, conociendo que la voz iba a faltarle, dejó por unos instantes de hablar.

Mia patrino okultis en tiu momento la vizaĝon en la poŝtuko. Mia patro, tenerigita eble pro tiuj larmoj aŭ eble ankaŭ pro la rezoluteco kiun li trovis en mi, sciante ke la voĉo ekforlasos lin, ĉesis paroli dummomente.

—Pues bien —continuó—; puesto que esa noble resolución te anima, convendrás conmigo en que antes de cinco años no podrás ser esposo de María. No soy yo quien debe decirte que ella, después de haberte amado desde niña, te ama hoy de tal manera, que emociones intensas, nuevas para ella, son las que, según Mayn, han hecho aparecer los síntomas de la enfermedad: es decir que tu amor y el suyo necesitan precauciones y que en adelante exijo me prometas, para tu bien, puesto que tanto así la amas, y para bien de ella, que seguirás los consejos del doctor, dados por si llegaba este caso. Nada le debes prometer a María, pues que la promesa de ser su esposo una vez cumplido el plazo que he señalado, haría vuestro trato más íntimo, que es precisamente lo que se trata de evitar. Inútiles son para ti más explicaciones: siguiendo esa conducta, puedes salvar a María; puedes evitarnos la desgracia de perderla.

—Bone —li daŭrigis—; ĉar tiu nobla rezolucio impulsas** vin, vi konsentos kun mi ke vi ne povos edziĝi kun Maria antaŭ kvin jaroj. Mi ne devas diri al vi ke ŝi, post ami vin de la infanaĝo, amas vin nun en tia maniero, ke intensaj emocioj, novaj por ŝi, laŭ Mayn, aperigis la simptomojn de la malsano: tio signifas ke via amo kaj ŝia bezonas antaŭzorgojn kaj ke de nun mi postulas ke vi promesu, por via bono**, ĉar vi tiom amas ŝin tiumaniere, kaj por ŝia bono, ke vi obeos la konsilojn de la kuracisto, donitajn* se prezentiĝus tiu ĉi kazo. Nenion vi devas promesi al Maria, ĉar la promeso esti ŝia edzo post la atendoperiodo kiun mi indikis, intimigus pli vian interrilaton, kio estas ĝuste kion oni klopodas eviti. Vanaj estas por vi la klarigoj: sekvante tiun konduton*, vi povas savi Marian: vi povas eviti al ni la malfeliĉon perdi ŝin.

—En recompensa de todo lo que te concedemos —dijo volviéndose a mi madre— debes prometerme lo siguiente: no hablar a María del peligro que la amenaza, ni revelarle nada de lo que esta noche ha pasado entre nosotros. Debes saber también mi opinión sobre tu matrimonio con ella, si su enfermedad persistiere después de tu regreso a este país... pues vamos pronto a separarnos por algunos años: como padre tuyo y de María, no sería de mi aprobación ese enlace. Al expresar esta resolución irrevocable, no es por demás hacerte saber que Salomón, en los tres últimos años de su vida, consiguió formar un capital de alguna consideración, el cual está en mi poder destinado a servir de dote a su hija. Mas si ella muere antes de casarse, debe pasar aquél a manos de su abuela materna, que está en Kingston.

—Kompense de ĉio kion ni donas al vi — li diris turnante sin al mia patrino, — vi devas promesi al mi la jenon: ne paroli kun Maria pri la danĝero kiu ŝin minacas, nek malkaŝi al ŝi ion de tio kio dum tiu ĉi vespere okazis inter ni. Vi devas scii ankaŭ mian opinion pri via edziĝo al ŝi se la malsano persistas post via reveno al nia lando… ĉar ni baldaŭ disiĝos dum kelkaj jaroj: kiel patro de vi kaj de Maria, mi ne aprobus tiun geedziĝon. Espriminte tiun neŝanĝeblan decidon, ne senutilas sciigi al vi ke Salomono, dum la tri lastaj jaroj de sia vivo, sukcesis akumuli sufiĉe gravan kapitalon, kiun mi rajtas asigni kiel doto al lia filino. Sed se ŝi mortas antaŭ la edziniĝo, tiu devas pasi al la manoj de la patrina avino, kiu estas en Kingstono.

Mi padre se paseó algunos momentos por el cuarto. Creyendo yo concluida nuestra conferencia, me puse en pie para retirarme; pero él, volviendo a ocupar su asiento e indicándome el mío, reanudó su discurso así:

Mia patro paŝis dum kelkaj momentoj en la ĉambro. Kredante ke nia konferenco konkludis, mi staris por eliri; sed li, okupante denove sian seĝon kaj indikante la mian, rekomencis la paroladon jene:

—Hace cuatro días que recibí una carta del señor de M... pidiéndome la mano de María para su hijo Carlos.

—Antaŭ kvar tagoj mi ricevis leteron de Sinjoro de M… en kiu li petas la manon de Maria por sia filo Carlos.

No pude ocultar la sorpresa que me causaron estas palabras. Mi padre se sonrió imperceptiblemente antes de agregar:

Mi ne povis kaŝi la surprizon kiu kauzis al mi tiujn vortojn. Mia patro ridetis nepercepteble antaŭ aldoni:

—El señor de M... da quince días de término para aceptar o no su propuesta, durante los cuales vendrán a hacernos una visita que antes me tenían prometida. Todo te será fácil después de lo pactado entre nosotros. Buenas noches, pues —dijo poniéndome afectuosamente la mano sobre el hombro—: que seas muy feliz en tu cacería; yo necesito la piel del oso que mates para ponerla a los pies de mi catre.

—La sinjoro de M… donas dekkvin tagojn kiel limon por akcepti aŭ ne sian proponon. Dum tiu tempo ili venos fari viziton kiun ili antaŭe jam promesis al mi. Ĉio estos por vi facila post nia interkonsento. Bonan nokton, do —diris metante korinkline sian manon sur mia ŝultro—: ke vi estu tre feliĉa en via ĉasado; mi bezonas la pelton de la urso kiun vi mortigos por meti ĝin ĉe la piedoj de mia lito.

—Está bien —le respondí.

—Bone —mi respondis al li.

Mi madre me tendió la mano, y reteniendo la mía me dijo:

Mia patrino etendis al mi la manon, kaj retenante la mian diris al mi:

—Te esperamos temprano; ¡cuidado con esos animales!

—Ni atendas vin frue; estu singarda kun tiuj bestoj!

Tantas emociones se habían sucedido agitándome en las últimas horas, que apenas podía darme cuenta de cada una de ellas, y me era imposible hacerme cargo de mi extraña y difícil situación.

Tiom da emocioj sinsekve perturbis min dum la lastaj horoj, ke mi povus apenaŭ konscii pri ĉiu el ili, kaj estis por mi neeble majstri mian strangan kaj malfacilan situacion.

¡María amenazada de muerte; prometida así por recompensa a mi amor, mediante una ausencia terrible; prometida con la condición de amarla menos; yo obligado a moderar tan poderoso amor, amor adueñado para siempre de todo mi ser, so pena de verla desaparecer de la Tierra como una de las beldades fugitivas de mis sueños, y teniendo que aparecer en adelante ingrato e insensible tal vez a sus ojos, sólo por una conducta que la necesidad y la razón me obligaban a adoptar! Ya no podría yo volver a oírle aquellas confidencias hechas con voz conmovida; mis labios no podrían tocar ni siquiera el extremo de una de sus trenzas. Mía o de la muerte, entre la muerte y yo, un paso más para acercarme a ella sería perderla; dejarla llorar en abandono era un suplicio superior a mis fuerzas.

Maria minacata je morto, fianĉita al mi en kompenso pro mia amo,sed fianĉita tiel per terura foresto; fianĉita al mi kun la kondiĉo ami ŝin malpli; mi estis devigita moderi amon tiel fortegan, amo kiu alproprigis al si por ĉiam mian tutan eston, sub la peno vidi ŝin malaperi de la Tero kiel unu el tiuj fuĝemaj belulinoj de miaj sonĝoj, kaj esti devigita aperi de nun nedankema kaj eble sensenta al ŝiaj okuloj, nur pro konduto kiun bezono kaj racio devigis min adopti! Mi jam ne povis reiri por aŭdi ŝiajn konfidencojn faritajn per emocia voĉo; miaj lipoj ne povis tuŝi eĉ la pinton de unu de ŝiaj harplektaĵoj. Ĉu ŝi apartenas al mi aŭ al la morto. Ŝi troviĝas inter la morto kaj mi, unu paŝo pli proksime signifus perdi ŝin; lasi ŝin plori sole forlasite estis torturo tro granda por miaj fortoj.

¡Corazón cobarde!, no fuiste capaz de dejarte consumir por aquel fuego que mal escondido podía agostarla... ¿Dónde está ella ahora, ahora que ya no palpitas; ahora que los días y los años pasan sobre mí sin que sepa yo que te poseo?

Malkuraĝa koro!, vi ne estis kapabla lasi vin forbruliĝi de tiu fajro kiu malbone kaŝita povus ŝin velki… Kie estas ŝi nun, nun kiam vi jam ne batas; nun kiam la tagoj kaj la jaroj pasas sur mi sen ke mi sciu ke mi vin posedas?

Cumpliendo Juan Angel mis órdenes, llamó a la puerta de mi cuarto al amanecer.

Juan Angel, plenuminte miajn ordonojn, frapis la pordon de mia ĉambro frumatene.

—¿Cómo está la mañana? —le pregunté.

—Kiel estas la mateno? —mi demandis al li.

—Mala, mi amo; quiere llover.

—Malbona, mia mastro; volas pluvi.

—Bueno. Vete a la montaña y dile a José que no me espere hoy.

—Bone. Iru al la monto kaj diru al Jozefo ke li ne atendu min hodiaŭ.

Cuando abrí la ventana, me arrepentí de haber enviado al negrito, quien silbando y tarareando bambucos iba a internarse en la primera mancha del bosque.

Kiam mi malfermis al fenestron, mi pentis sendi la nigreton, kiu fajfante kaj zumante bambukojn* penetris en la unua densaĵo de la bosko.

Soplaba de la sierra un viento frío y destemplado que sacudía los rosales y mecía los sauces, desviando en su vuelo a una que otra pareja de loros viajeros. Todas las aves, lujo del huerto en las mañanas alegres, callaban, y solamente los pellares revoloteaban en los prados vecinos, saludando con su canto al triste día de invierno.

De la montaro blovis malvarma kaj malagrabla vento kiu skuis la rozujojn kaj ŝancelis la salikojn, deturnanta de sia flugo unu aŭ alia*** paro de migrantaj papagoj. Ĉiuj birdoj, lukso de la fruktoĝardenoj de la gajaj matenoj, silentis, kaj nur la ardeoj flirtis en la najbaraj herbejoj, bonvenigante per ilia kanto la malgajan matenon de la pluvsezono.**

En breve las montañas desaparecieron bajo el velo ceniciento de una lluvia nutrida, que dejaba oír ya su creciente rumor al acercarse azotando los bosques. A la media hora, turbios y estrepitosos arroyos descendían peinando los pajonales de las laderas del otro lado del río, que acrecentado, tronaba iracundo, y se divisaba en las lejanas revueltas amarillento, desbordado y undoso.

Post nelonge la montoj malaperis sub la cindrokolora veluro de abunda pluvo, kiu lasis aŭdi jam sian kreskantan murmuron kiam alproksimiĝis vipanta la boskojn**. Post duonhoro, malklaraj kaj bruoplenaj** riveretoj, malsupreinris kombantaj la pajonales*** de la montdekilivoj de la alia flanko de la rivero, kiu kreskiĝinta, tondris furioza, kaj vidiĝis en la foraj revueltas***, flava, elbordigita kaj undoso**.