Maria/Ĉapitro XVIII

El Vikifontaro
Iri al: navigado, serĉi
Ĉapitro XVII Indekso : Maria
de Jorge Isaacs
Tradukita de Andrés Turrisi, Detlef Karthaus kaj Ruben' Torres
Ĉapitro XVIII
Ĉapitro XIX
Tradukata ekde 2005.


XVIII

Ya estaba yo listo para partir cuando Emma entró a mi cuarto. Extrañó verme con semblante risueño.

Mi estis jam preta ekiri kiam Emma eniris mian ĉambron. Ŝi miris kiam ŝi vidis min kun gaja mieno.

—¿A dónde vas tan contento? —me preguntó.

—Kien vi iras tiel kontenta? —ŝi demandis al mi.

—Ojalá no tuviera que ir a ninguna parte. A ver a Emigdio, que se queja de mi inconstancia en todos los tonos, siempre que me encuentro con él.

—Mi preferus iri nenien. Mi iros vidi Emigdion, kiu ĉiel plendas pri mia nekonstanteco, ĉiam kiam mi renkontiĝas kun li.

—¡Qué injusto! —exclamó riendo—. ¿Inconstante tú?

—Kia nejusteco! —ŝi ekkriis ridante—. Ĉu nekonstanta vi?

—¿De qué te ríes?

—Pri kio vi ridas?

—Pues de la injusticia de tu amigo. ¡Pobre!

—Pri la nejusteco de via amiko. Vi kompatindulo! —No, no; tú te ríes de otra cosa.

—Ne, ne; vi ridas pri alia afero.

—De eso es —dijo tomando de mi mesa de baño una peinilla y acercándoseme—. Deja que te peine yo, porque sabrá usted, señor constante, que una de las hermanas de su amigo es una linda muchacha. Lástima —continuó, haciendo el peinado ayudada de sus graciosas manos— que el señorito Efraín se haya puesto un poquito pálido en estos días, porque las bugueñas no imaginan belleza varonil sin frescos colores en las mejillas. Pero si la hermana de Emigdio estuviese al corriente de...

—Pri tio mi ridas —ŝi diris prenante el mia bantablo kombilon kaj alproksimiĝante al mi—. Lasu mi kombu vin, ĉar vi devas scii, sinjoro konstanta, ke unu el la fratinoj de via amiko estas beleta knabino. Bedaŭrinde —ŝi daŭrigis, kombante min helpata de siaj graciaj manoj— ka la fraŭlo Efrain’ iomete paliĝis dum tiuj ĉi tagoj ĉar la fraŭlinoj de Buga ne povas imagi viran belecon sen koloroj en la vangoj. Sed se la fratino de Emigdio estus ĝisdatigita ŝi scius pri…

—Tú estás muy parlera hoy.

—Vi estas tre parolema hodiaŭ.

—¿Sí?, y tú muy alegre. Mírate al espejo y dime si no has quedado muy bien.

—Ĉu jes?, kaj vi tre gaja. Rigardu vin en la spegulo kaj diru al mi se vi ne aspektas tre bone.

—¡Qué visita! —exclamé oyendo la voz de María que llamaba a mi hermana.

—Kian viziton! — mi ekkriis aŭdinte la voĉon de Maria kiu vokis mian fratinon.

—De veras. Cuánto mejor sería ir a dar un paseo por los picachos del boquerón de Amaime y disfrutar del... grandioso y solitario paisaje, o andar por los montes como res herida, espantando zancudos, sin perjuicio de que Mayo se llene de nuches... ¡pobre!, que está imposible.

—Vere. Kiom pli bone estus iri promeni ĉirkaŭ la montpintoj ĉe la buŝo de la rivero Amaime kaj ĝui la… grandiozan kaj senhoman pejzaĝon, aŭ iri en la montoj kiel vundita bruto, fortimigante moskitojn, ne kalkulante ke Majo pleniĝas de muŝvermoj… kompatinda!, estas neebla.

—María te llama —le interrumpí.

—Maria vokas vin —mi interrompis ŝin.

—Ya sé para qué es.

—Mi jam scias kial.

—¿Para qué?

—Kial do? —Para que le ayude a hacer una cosa que no debiera hacer.

—Por ke mi helpu ŝin fari ion kion ŝi ne devus fari. —¿Se puede saber cuál?

—Ĉu mi rajtas scii kion?

—No hay inconveniente: me está esperando para que vayamos a coger flores que han de servir para reemplazar éstas, dijo señalando las del florero de mi mesa; y si yo fuera ella no volvería a poner ni una más ahí.

—Ne estas problemo: ŝi atendas min por ke ni iru kolekti florojn kiuj anstataŭos tiujn ĉi, diris indikante tiujn de la florujo de mia tablo; kaj se mi estus ŝi mi ne plu metus eĉ unu tie.

—Si tú supieras...

—Se vi scius…

—Y si supieras tú...

—Kaj se scius vi…

Mi padre, que me llamaba desde su cuarto, interrumpió aquella conversación, que continuada, habría podido frustrar lo que desde mi última entrevista con mi madre me había propuesto llevar a cabo.

Mia patro, kiu alvokis min de sia ĉambro, interrompis tiun konversacion, konversacio, kiu neinterrompita, estus povinta frustri kion mi decidis plenumi ekde la lasta interparolo kun mia patrino.

Al entrar en el cuarto de mi padre, examinaba él en la ventana la máquina de un hermoso reloj de bolsillo, y decía:

Kiam mi eniris la ĉambron de mia patro, li ekzamenis ĉe la fenestro la meĥanismon de bela poŝhorloĝo, kaj diris:

—Es una cosa admirable: indudablemente vale las treinta libras.

—Estas mirindaĵo: sendube ĝi valoras tridek pundojn.

Volviéndose en seguida hacia mí, agregó:

Turniĝinte tuj al mi, li aldonis:

—Este es el reloj que encargué a Londres; míralo.

—Tiu ĉi estas la horloĝo kiun mi mendis de Londono; rigardu ĝin.

—Es mucho mejor que el que usted usa —observé examinándolo.

—Estas multe pli bona lo tiu kiun vi uzas — mi observis ekzaminante ĝin.

—Pero el que uso es muy exacto, y el tuyo muy pequeño: debes regalarlo a una de las muchachas y tomar para ti éste.

—Sed tiu kiun mi uzas estas tre ekzakta, kaj la via estas tre malgranda: vi devas donaci ĝin al unu el viaj fratinoj kaj preni por vi tiun ĉi.

Sin dejarme tiempo para darle las gracias añadió:

Sin doni al mi tempon danki lin, li aldonis:

—¿Vas a casa de Emigdio? Di a su padre que puedo preparar el potrero de guinea para que hagamos la ceba en compañía; pero que su ganado debe estar listo, precisamente, el quince del entrante.

—Ĉu vi iras al la domo de Emigdio? Diru al lia patro ke mi povas prepari la gvineoherban (panicum maximum) paŝtejon por ke ni faru la dikigon kune; sed ke lia brutaro devas esti preta, ĝuste, je la dekvina venontmonate.

Volví en seguida a mi cuarto a tomar mis pistolas. María, desde el jardín y al pie de mi ventana, entregaba a Emma un manojo de montenegros, mejoranas y claveles; pero el más hermoso de éstos, por su tamaño y lozanía, lo tenía ella en los labios.

Mi revenis tuj al mia ĉambro por preni miajn pistolojn. Maria, de la ĝardeno kaj ĉe mia fenestro, donis al Emma manplenon da montenegros***, majoranoj kaj diantoj; sed la plej belan el ĉiuj, pro ŝia grandeco kaj freŝeco, havis ŝi en la lipoj.

—Buenos días, María —le dije apresurándome a recibirle las flores.

—Bonan tagon, Maria — mi diris al ŝi rapidiĝanta por ricevi al ŝi la florojn.

Ella, palideciendo instantáneamente, correspondió cortada al saludo, y el clavel se le desprendió de la boca. Entregóme las flores, dejando caer algunas a los pies, las cuales recogió y puso a mi alcance cuando sus mejillas estaban nuevamente sonrosadas.

Ŝi, tuj paliĝinte, respondis hontigita la saluton, kaj la dianto defalis de la buŝo. Ŝi donis al mi la florojn, kaj lasis fali kelkajn je miaj piedoj, kiujn ŝi reprenis kaj metis ilin miamandistance****kiam siaj vangoj estis denove rozkoloraj.

—¿Quieres —le dije al recibir las últimas— cambiarme todas éstas por el clavel que tenías en los labios?

—Ĉu vi volas —mi diris al ŝi ricevinte la lastajn— ŝanĝi ĉiujn ĉi por*** la dianto kiun vi havis en la lipoj?

—Lo he pisado —respondió bajando la cabeza para buscarlo.

—Mi piedpremis ĝin —ŝi respondis malleviĝanta la kapon por ĝin serĉi.

—Así pisado, te daré todas éstas por él.

—Tiele pierpremita, mi donos ĉiujn ĉi por ĝi. Permanecía en la misma actitud sin responderme.

Restis ŝi samsintene sen rspondi al mi.

—¿Permites que vaya yo a recogerlo?

—Ĉu vi permesas ke mi iru ĝin reprenu?

Se inclinó entonces para tomarlo y me lo entregó sin mirarme.

Ŝi inkliniĝis tiam por ĝin preni kaj ŝi donis ĝin al mi ne rigardante min.

Entre tanto Emma fingía completa distracción colocando las flores nuevas.

Intertempe Emma ŝajnigis kompletan neatenton metante la novajn florojn.

Estrechéle a María la mano con que me entregaba el clavel deseado, diciéndole:

Streĉis mi la manon de Maria per kiu ŝi donos al ami la deziratan dianton, dirante al ŝi:

—¡Gracias, gracias! Hasta la tarde.

—Dankon, dankon! Ĝis la posttagmezo.

Alzó los ojos para verme con la más arrobadora expresión que pueden producir, al combinarse en la mirada de una mujer, la ternura y el pudor, la reconvención y las lágrimas.

Ŝi levis la okulojn por vidi min kun la plej ravita esprimo kiun povis produkti, kombiniĝante en rigardo de virino, la tenero kaj la honto, la admono kaj la larmoj.