Maria/Ĉapitro XX

El Vikifontaro
Iri al: navigado, serĉi
Ĉapitro XIX Indekso : Maria
de Jorge Isaacs
Tradukita de Andrés Turrisi, Detlef Karthaus kaj Ruben' Torres
Ĉapitro XX
Ĉapitro XXI
Tradukata ekde 2005.


XX

Mi madre y Emma salieron al corredor a recibirme. Mi padre había montado para ir a visitar los trabajos.

Mia patrino kaj Emma eliris al la koridoro por akcepti min. Mia patro estis rajdinta por iri viziti la laborojn.

A poco rato se me llamó al comedor, y no tardé en acudir porque allí esperaba encontrar a María pero me engañé; y como le preguntase a mi madre por ella, me respondió:

Iom poste oni vokis min al la manĝejo, kaj mi ne prokrastis alkuri ĉar tie mi esperis trovi Marian sed mi trompis min; kaj kiam mi demandis al mia patrino pri ŝi, ŝi respondis al mi.

—Como esos señores vienen mañana, las muchachas están afanadas por que queden muy bien hechos unos dulces; creo que han acabado ya y que vendrán ahora.

—Pro tio ke la sinjoroj venos morgaŭ, la knabinoj klopodas krei kelkajn bone faritajn dolĉaĵojn; mi kredas ke ili finis jam kaj ke ili venos nun.

Iba a levantarme de la mesa cuando José, que subía del valle a la montaña arreando dos mulas cargadas de cañabrava, se paró en el altico desde el cual se divisaba el interior, y me gritó:

Estis mi ekstariĝonta de la tablo kiam Jozefo, kiu supreniris el la valo al la monto pelanta du mulojn ŝarĝataj de canabrava***, stariĝis en la altaĵeto de kie oni ekvidis la internon, kaj kriis al mi:

—¡Buenas tardes! No puedo llegar, porque llevo una chúcara y se me hace noche. Ahí le dejo un recado con las niñas. Madrugue mucho mañana, porque la cosa está segura.

—Bonan vesperon!*** Mi ne povas alveni, ĉar mi portas ĉukara*** kaj noktiĝas al mi. Tie mi lasas la depeŝon kun la infaninoj. Leviĝu tre frue morgaŭ, ĉar la afero estas certa.

—Bien —le contesté—; iré muy temprano; saludes a todos.

—Bone —mi respondis al li—; mi iros tre frue; salutojn al ĉiuj.

—¡No se olvide de los balines!

—Ne forgesu la sferkuglojn***!

Y saludándome con el sombrero continuó subiendo.

Kaj salutanta min per la ĉapelo li daŭrigis la supreniradon.

Dirigíme a mi cuarto a preparar la escopeta, no tanto porque ella necesitase de limpieza cuanto por buscar pretexto para no permanecer en el comedor, en donde al fin no se presentó María.

Mi direktis min al mia ĉambro prepari mian ĉaspafilon, ne tiom ĉar ĝi bezonis purigon sed por serĉi pretekston por ne resti en la manĝejo, en kie fine ne presentiĝis*** Maria.

Tenía yo abierta en la mano una cajilla de pistones cuando vi a María venir hacia mí trayéndome el café, que probó con la cucharilla antes de verme.

Havis mi malfermita en la mano skatoleton de piŝtoj*** kiam mi vidis Marian veni al mi portanta por mi kafon, kiun ŝi gustumis per la telereto antaŭ ol**** vidi min.

Los pistones se me regaron por el suelo apenas se acercó.

La piŝtoj disverŝiĝis** al mi sur la planko tuj kiam ŝi alproksimiĝis.

Sin resolverse a mirarme, me dio las buenas tardes, y colocando con mano insegura el platito y la taza en la baranda, buscó por un instante con ojos cobardes los míos, que la hicieron sonrojar; y entonces, arrodillada, se puso a recoger los pistones.

Sen decidi rigardi min, ŝi donis la mi la bonan vesperon, kaj metante per nesekura mano la telereton kaj la tazon en la apoglato, ŝi serĉis dum momento per malkuraĝaj okuloj miajn, kiuj hontruĝigis ŝin, kaj tiam, surgenuita, ŝi ekkolektis la piŝtojn.****

—No hagas tú eso —le dije—; yo lo haré después.

—Ne faru vi tion —mi diris al ŝi—; mi faros tion poste.

—Yo tengo muy buenos ojos para buscar cosas chiquitas —respondió—; a ver la cajita.

—Mi havas tre bonajn okulojn por serĉu malgrandajn aĵojn —ŝi respondis—; ni vidu la skatoleton.

Alargó el brazo para recibirla, exclamando al verla:

Ŝi etendis la brakon por ricevi ĝin, ekkriante ĉe la vido:

—¡Ay! ¡Si se han regado todos!

—Ve! Se ĉiuj elverŝiĝis!

—No estaba llena —le observé ayudándole.

—Ĝi ne estis plena —mi observis helpante ŝin.

—Y que se necesitan mañana de éstos —dijo soplándoles el polvo a los que tenía en la sonrosada palma de una de sus manos.

—Kaj ke oni bezonas morgaŭ de tiuj ĉi —diris ŝi blovante la polvon al tiuj kiuj havis en la rozkolora** palmo de unu el siaj manoj. —¿Por qué mañana y por qué de éstos?

—Kial morgaŭ kaj kial de tiuj ĉi?

—Porque como esa cacería es peligrosa, se me figura que errar un tiro sería terrible, y conozco por la cajita que éstos son los que el doctor te regaló el otro día diciendo que eran ingleses y muy buenos...

—Ĉar kiel tiu ĉazado estas danĝera, mi imagas ke erari pafon estus terure, kaj mi konas laŭ la skatoleto ke tiuj ĉi estas tiuj kiujn la doktoro** donacis al vi la alian tagon dirante ke estis anglaj kaj tre bonaj...

—Tú lo oyes todo.

—Vi aŭdas ĉion.

—Algo hubiera dado algunas veces por no oír. Tal vez sería mejor no ir a esa cacería... José te dejó un recado con nosotras.

—Ion estus mi doninta kelkfoje por ne aŭdi. Eble estus pli bone ne iri al tiu ĉazado... Jozego lasis al vi depeŝon kun ni.

—¿Quieres tú que no vaya?

—Volas vi ke mi ne iru?

—¿Y cómo podría yo exigir eso?

—Kaj kiel povus mi postuli tion?

—¿Por qué no?

—Kial ne?

Miróme y no respondió.

Ŝi rigardis min kaj ne respondis.

—Ya me parece que no hay más —dijo poniéndose en pie y mirando el suelo a su alrededor—; yo me voy. El café estará ya frío.

—Jam ŝajnas al mi ke estas nenio pli —diris ŝi stariĝante kaj rigardanta la plankon ĉirkaŭe—; mi foriras. La kafo devas esti jam malvarma.

—Pruébalo.

—Gustumu ĝin.

—Pero no acabes de cargar esa escopeta ahora...

—Sed ne finŝargu tiun ĉaspafilon nun...

Está bueno —añadió tocando la taza.

Estas bone —ŝi aldonis tuŝante la tason.

—Voy a guardar la escopeta y a tomarlo; pero no te vayas.

—Mi **** la ĉaspafilon kaj trinkos ĝon; sed vi ne foriru. Yo había entrado a mi cuarto y vuelto a salir.

Mi estis enirinta al mia ĉambro kaj denove elirinta.

—Hay mucho que hacer allá dentro.

—Estas multo por fari tie ene.

—Ah, sí —le contesté—; preparar postres y las galas para mañana. ¿Te vas, pues?

—Ho, jes —mi respondis al ŝi—; prepari la desertojn kaj galajn*** por morgaŭ. Ĉu vi foriras, do?

Hizo con los hombros, inclinando al mismo tiempo la cabeza a un lado, un movimiento que significaba: como tú quieras.

Ŝi faris per la ŝultroj, klinante samtempe la kapon flanke, movon kiu signifis: laŭ via plaĉo.

—Yo te debo una explicación —le dije acercándome a ella—. ¿Quieres oírme?

—Kaj mi ŝuldas al vi klarigon —diris mi al ŝi alproksimiĝante al ŝi— Ĉu vi volas aŭdi min? —¿No digo que hay cosas que no quisiera oír? —contestó haciendo sonar los pistones dentro de la cajita.

—Ĉu mi ne diras ke estas aferoj kiujn mi ne volus aŭdi? —respondis ŝi sonigante la piŝtojn en la skatoteto.

—Creía que lo que yo...

—Mi kredis ke tio kion mi...

—Es cierto eso que vas a decir, eso que crees.

—Estas vero tio kion vi estas dironta, tio kion vi kredas.

—¿Qué?

—Kion?

—Que a ti sí debiera oírte; pero, esta vez, no.

—Ke al vi mi ja devus aŭdi; sed, ĉifoje, ne.

—¡Qué mal habrás pensado de mí en estos días!

—Kiom malbone estus vi pensinta pri mi dum tiuj ĉi tagoj!

Ella leía, sin contestarme, los letreros de la cajilla.

Ŝi legis, sen respondi al mi, la nomplatojn*** de la skatoleto.

—Nada te diré, pues; pero dime qué te has supuesto.

—Nenion mi diros al vi, do; sed diru al mi kion vi supozis.

—¿Para qué ya?

—Por kio jam?

—¿Es decir que no me permites tampoco disculparme para contigo?

—Ĉu tio signifas ke vi ankaŭ ne permesas al mi senkulpigi min al vi?

—Lo que quisiera saber es por qué has hecho eso; sin embargo, me da miedo saberlo por lo mismo que para nada he dado motivo; y siempre pensé que tendrías alguno que yo no debía saber... Mas como parece que estás contento otra vez... yo también estoy contenta.

—Kion mi volus scii estas kial vi faris tion; tamen, mi timas scii ĝin ĉar same mi neniel donis motivon; kaj mi ĉiam pensis ke vi havis unu kiun mi ne devus scii… Sed kiel ŝajnas ke vi esta kontenta denove… mi ankaŭ estas kontenta.

—Yo no merezco que seas tan buena como eres conmigo.

—Mi ne meritas ke vi estas tiel bona kiel vi esta al mi.

—Quizá seré yo quien no merezca...

—Eble estas mi kiu ne meritas…

—He sido injusto contigo, y si lo permitieras, te pediría de rodillas que me perdonaras.

—Mi estis nejusta al vi, kaj se vi tion permesus, mi petus al vi surgenue ke vi pardonu min.

Sus ojos velados hacía rato lucieron con toda su belleza, y exclamó:

Ŝiaj veluritaj** okuloj delonge brilis per sia tuta beleco, kaj ŝi ekkriis:

—¡Ay! no, ¡Dios mío! Yo lo he olvidado todo... ¿oyes bien? ¡todo!

—Aj!*** ne, Mia Dio! Mi jam forgesis ĉion… ĉu vi aŭdas bone? ĉion!

—Pero con una condición —añadió después de una corta pausa.

—Sed kun kondiĉo —aldonis li** post mallonga paŭzo.

—La que quieras.

—Kion vi volu.***

—El día que yo haga o diga algo que te disguste, me lo dirás; y yo no volveré a hacerlo ni a decirlo. ¿No es muy fácil eso?

— La tago kiam mi faru aŭ diru ion kio ĝenu vin, vi diros ĝin al mi; kaj mi nek faros nek diros ĝin denove. Ĉu ne tre facilas tio?

—¿Y yo no debo exigir de tu parte lo mismo?

—Kaj mi ne devas postuli de via flanko la samon?

—No, porque yo no puedo aconsejarte a ti, ni saber siempre si lo que pienso es lo mejor; además, tú sabes lo que voy a decirte, antes que te lo diga.

—Ne, ĉar mi ne povas konsili al vi, nek scii ĉiam ĉu tio kion mi pensas esta la plej bona; krome, vi scias kion mi estas dironta al vi, antaŭ lo mi aldiru vin.****

—¿Estás cierta, pues? ¿Vivirás convencida de que te quiero con toda mi alma? —le dije en voz baja y conmovida.

—Ĉu vi havas certecon, do? Ĉu vi vivos ĉiam en la konvinko ke mi amas vin per mia tuta animo?*** —diris mi al ŝi kun mallaŭta kaj kortuŝita voĉo. —Sí, sí —respondió muy quedo; y casi tocándome los labios con una de sus manos para significarme que callara, dio algunos pasos hacia el salón.

—Jes, jes —respondis ŝi tre mallaŭte; kaj preskaŭ tuŝanta miajn lipojn per unu el siaj manoj por signifigi al mi ke mi silentu, ŝi paŝis kelkfoje en la salonon.***

—¿Qué vas a hacer? —le dije.

—Kion vi faros? —diris mi al ŝi. —¿No oyes que Juan me llama y llora porque no me encuentra?

—Ĉu vi ne aŭdas ke Johano alvokas min kaj ke li ploras ĉar li ne trovas min?

Indecisa por un momento, en su sonrisa había tal dulzura y tan amorosa languidez en su mirada, que ya había ella desaparecido y aún la contemplaba yo extasiado.

Dummomente nedecida, en sia rido estis tia*** dolĉeco kaj tia ama langvoro en sia rigardo, ke ŝi jam estis malaperinta kaj mi ankoraŭ rigardadis ŝin ekstaze.