Maria/Ĉapitro XXXII

El Vikifontaro
Iri al: navigado, serĉi
Ĉapitro XXXI Indekso : Maria
de Jorge Isaacs
Tradukita de Andrés Turrisi, Detlef Karthaus kaj Ruben' Torres
Ĉapitro XXXII
Ĉapitro XXXIII
Tradukata ekde 2005.


XXXII

En la mañana siguiente tuve que hacer un esfuerzo para que mi padre no comprendiese lo penoso que me era acompañarlo en su visita a las haciendas de abajo. El, como lo hacía siempre que iba a emprender viaje, por corto que fuese, intervenía en el arreglo de todo, aunque no era necesario, y repetía sus órdenes más que de costumbre. Como era preciso llevar algunas provi­siones delicadas para la semana que íbamos a permanecer fuera de la casa, provisiones a las cuales era mi padre muy aficionado, riéndose él al ver las que acomodaban Emma y María en el comedor, dentro de los cuchugos que Juan Angel debía llevar colgados a la cabeza de la silla, dijo:

La sekvan matenon mi devis peni por ne signifi al mia patro kiom embarasa rezultis al mi akompani lin en lia vizito al la malsupraj bienoj. Kiel li tion faris ĉiufoje kiam li estis faronta vojaĝon, kvankam ĝi estus mallonga, li sin enmiksadis en la aranĝon de ĉio, spite al la neneceseco de tio, kaj ripetadis siajn ordonojn pli ol kutime. Ĉar estis necesa porti kelkajn delikatajn provizojn por la semajno dum kiu ni estis restontaj for de la hejmo, provizojn kiujn mia patro tre ŝatis, ride vidante tiujn kiujn Emma kaj Maria aranĝadis en la manĝo-ĉambro en la kestojn kiujn Johano Anĝelo devis porti pendantaj de la sel-kapo, li diris:

¡Válgame Dios, hijas! ¿Todo eso cabrá ahí?

―Dio min helpu, karaj! Ĉu tie estos loko por ĉio tio?

—Sí, señor —respondió María.

―Jes, sinjoro ―respondis Maria.

—Pero si con esto bastaría para un obispo. ¡Ajá!, eres tú la más empe­ñada en que no lo pasemos mal.

―Sed tio sufiĉus al episkopo. Aha!, estas vi kiu pli klopodas por ke ni ne pasigu malagrablan tempon.

María, que estaba de rodillas acomodando las provisiones, y que le daba la espalda a mi padre, se volvió para decirle tímidamente a tiempo que yo llegaba:

Maria, kiu surgenue aranĝadis la provizojn, kaj montris sian dorson al mia patro, sin turnis por timide diri al li, ĝuste kiam mi estis alvenanta:

—Pues como van a estarse tantos días...

―Sed ĉar vi restos tiomajn tagojn...

—No muchos, niña —le replicó riéndose—. Por mí no lo digo: todo te lo agradezco; pero este muchacho se pone tan desganado allá... Mira —agregó dirigiéndose a mí.

―Ne multajn, kara ―li respondis ridante―. Mi ne diras tion por mi: mi ĉion dankas al vi; sed ĉi junulo tiel senentuziasmiĝas tie... Rigardu ― li aldonis sin direktante al mi.

—¿Qué cosa?

―Kion?

—Pues todo lo que ponen. Con tal avío hasta puede suceder que me resuelva a estarme quince días.

―Bone, ĉion kion ili enmetas. Kun tia provizo eĉ povas okazi ke mi decidu resti dek kvin tagojn.

—Pero si es mamá quien ha mandado —observó María.

―Sed panjo mem ordonis ―observis Maria.

—No hagas caso, judía —así solía llamarla algunas veces cuando se chanceaba con ella—; todo está bueno; pero no veo aquí tinto del último que vino, y allá no hay; es necesario llevar.

―Ignoru tion, judino ―tiel li kutimis nomi ŝin kelkfoje ŝercante kun ŝi―; ĉio estas en ordo; sed mi ne vidas ĉi tie ruĝan vinon el la lasta kiu alvenis, kaj tie ne estas―; necesas alporti el tiu.

—Si ya no cabe —le respondió María sonriendo.

―Sed jam ne estas loko ― respondis Maria ridetante.

—Ya veremos.

―Ni tuj vidos.

Y fue personalmente a la bodega por el vino que indicaba: y al regresar con Juan Angel, recargado además con unas latas de salmón, repitió: "ahora veremos' .

Kaj li iris persone al la kelo por serĉi la vinon pri kiu li estis parolanta: kaj revenante kun Johano Anĝelo, krome ŝarĝita per kelkaj salmo-ladoj, li ripetis: “nun ni vidos”.

—¿Eso también? —exclamó ella viendo las latas.

―Ĉu ankaǔ tio? ―ŝi ekkriis vidante la ladojn.

Como mi padre trataba de sacar del cuchugo una caja ya acomodada, María, alarmándose, le observó:

Ĉar mia patro klopodis eltiri el la kesto iun skatolon jam lokigitan, Maria, alarmiĝante, observis al li:

—Es que esto no puede quedarse.

―Sed tio ĉi ne povas resti ĉi tie.

—¿Por qué, mi hija?

―Kial, mia kara?

—Porque son las pastas que más les gustan y... porque las he hecho yo.

―Ĉar temas pri la pastaĵoj kiujn pleje vi ŝatas kaj...ĉar mi faris ilin.

—¿Y también son para mí? —le preguntó mi padre por lo bajo.

―Kaj ĉu ili estas ankaǔ por mi? ―demandis mia patro mallaǔte.

—¿Pues no están ya acomodadas?

―Nu, ĉu ili jam ne estas lokigitaj?

—Digo que...

―Mi diras ke...

—Ahora vuelvo —interrumpió ella poniéndose en pie—. Aquí faltan unos pañuelos.

―Mi tuj revenos ―ŝi interrompis ekstarante―. Ĉi tie mankas kelkaj tukoj.

Y desapareció para regresar un momento después.

Kaj ŝi malaperis por reveni unu momenton poste.

Mi padre, que era tenaz cuando se chanceaba, le dijo nuevamente en el mismo tono que antes, inclinándose a colocar algo cerca de ella:

Mia patro, kiu estis persista kiam li ŝercis, denove diris al ŝi laǔ la sama antaǔa tono, kliniĝante por meti ion apud ŝin:

—Allá cambiaremos pastas por vino.

―Tie ni anstataǔos pastaĵojn per vino.

Ella apenas se atrevía a mirarlo; y notando que el almuerzo estaba ser­vido, dijo levantándose:

Ŝi apenaǔ kuraĝis rigardi lin; kaj rimarkante ke la maten-manĝo estis servita, leviĝante diris:

—Ya está la mesa puesta, señor; y dirigiéndose a Emma: dejemos a Estefana lo que falta; ella lo hará bien.

―Jam la tablo estas primetita, sinjoro; kaj sin direktante al Emma: lasu ni al Stefana ĉion mankantan; ŝi bone plenumos la taskon.

Cuando yo me dirigía al comedor, María salía de los aposentos de mi madre, y la detuve allí.

Dum mi iradis al la manĝo-ĉambro, Maria eliris el la ĉambroj de mia patrino, kaj mi haltigis ŝin tie.

—Corta ahora —le dije— el pelo que quieras.

―Tondu nun ―mi diris al ŝi― la hararon kiun vi volas.

―Ay! no, yo no.

―Ha! Ne, ne mi.

—Di de dónde, pues.

―Do diru el kie.

—De donde no se note. —Y me entregó unas tijeras.

―El kie oni ne rimarku ĝin. ―Kaj ŝi enmanigis al mi iun tondilon.

Había abierto el guarda-pelo que llevaba suspendido al cuello. Presen­tándome la cajilla vacía, me dijo:

Ŝi estis malferminta la har-ujon kiun ŝi portadis pendanta de la kolo. Montrante al mi la malplenan skatoleton, ŝi diris:

—Ponlo aquí.

―Metu ĝin ĉi tien.

—¿Y el de tu madre?

―Kaj tiun de via patrino?

—Voy a colocarlo encima para que no se vea el tuyo.

―Mi metos ĝin supre por ke ne vidiĝu la via.

Hízolo así diciéndome:

Tion ŝi faris dirante:

—Me parece que hoy no te vas contento.

―Ŝajnas al mi ke hodiaǔ vi ne foriros kontenta.

—No, no; es por no disgustar a mi padre: es tan justo que yo le mani­fieste deseo de ayudarle en sus trabajos y que le ayude.

―Ne, ne; mi nur ne volas ĉagreni mian patron: estas tre juste ke mi montru al li mian deziron helpi lin en liaj laboroj kaj ke mi utilu al li.

—Cierto; así debe ser; y yo procuraré también manifestar que no estoy triste para que mamá y Emma no se resientan conmigo.

―Certe; tiel devas esti; kaj ankaǔ mi klopodos montri ke mi ne estas malgaja, tiel ke panjo kaj Emma ne ofendiĝu kun mi.

—Piénsame mucho —le dije besando el pelo de su madre y la mano con que lo acomodaba.

―Pensu multe pri mi ―mi diris kisante la hararon de ŝia patrino kaj la manon per kiu ŝi ĝin aranĝis.

¡Ah!, ¡mucho, mucho! —respondió mirándome con aquella ternura e inocencia que tan bien sabían hermanarse en sus ojos.

―Ha! Multege, multege! ― ŝi respondis rigardante min per tiuj tenero kaj senmalico kiuj tiom bone sciis kuniĝi en ŝiaj okuloj.

Nos separamos para llegar al comedor por diferentes entradas.

Ni disiĝis por atingi la manĝo-ĉambron per malsamaj enirejoj.