Maria/Ĉapitro XXXIV

El Vikifontaro
Iri al: navigado, serĉi
Ĉapitro XXXIII Indekso : Maria
de Jorge Isaacs
Tradukita de Andrés Turrisi, Detlef Karthaus kaj Ruben' Torres
Ĉapitro XXXIV
Ĉapitro XXXV
Tradukata ekde 2005.


XXXIV


No todas las personas que nos aguardaban estaban en el corredor: no des cubrí entre ellas a María. Algunas cuadras antes de llegar a la puerta del patio, a nuestra izquierda y sobre una de las grandes piedras desde donde se domina mejor el valle, estaba ella de pie, y Emma la animaba para que bajase. Nos les acercamos. La cabellera de María, suelta en largos y lucientes rizos, negreaba sobre la muselina de su traje color verde-mortiño: sentóse para evitar que el viento le agitase la falda, diciendo a mi hermana, que se reía de su afán:

Ne ĉiuj personoj kiuj nin atendadis estis en la koridoro: mi ne ekvidis inter ili Maria-n. Je kelkaj blokoj antaǔ ol atingi la pordon de la korto, ĉe nia maldekstra flanko kaj sur unu el la altaj ŝtonegoj disde kiuj oni pli bone superrigardas la valon, staris ŝi, kaj Emma instigadis ŝin malsupreniri. Ni alproksimiĝis al ili. La hararo de Maria, senliga en longajn kaj brilajn buklojn, nigris sur la muslino de ŝia vesto pale verda: ŝi sidiĝis por eviti ke la vento flirtigu ŝian jupon, dirante al mia fratino, kiu priridadis ŝian strebadon:

—¿No ves que no puedo?

―Ĉu vi ne vidas ke mi ne povas?

—Niña —le dijo mi padre entre sorprendido y risueño—, ¿cómo has logrado subirte ahí?

―Kara ―diris al ŝi mia patro duone surprizita kaj duone ridanta.

Ella, avergonzada de la travesura, acababa de corresponder a nuestro saludo, y contestó:

Ŝi, embarasita pro la petolaĵo, ĵus estis reciprokinta nian saluton, kaj respondis:

—Como estábamos solas...

Bone, ni estis solaj...

—Es decir —le interrumpió mi padre—, que debemos irnos para que puedas bajar. ¿Y cómo bajó Emma?

―Tio signifas ―interrompis mia patro―, ke ni devas foriri por ke vi povu malsupreniri. Kaj kiamaniere malsupreniris Emma?

—Qué gracia, si yo le ayudé.

―Kiel amuze! Sed se mi helpis ŝin!

—Era que yo no tenía susto.

―Mi povis ĉar mi ne timis.

—Vámonos, pues —concluyó mi padre dirigiéndose a mí—; pero cuidado...

―Do, foriru ni ―konkludis mia patro sin direktante al mi―; sed atentu...

Bien sabía él que yo me quedaría. María acababa de decirme con los ojos: "no te vayas". Mi padre volvió a montar y se dirigió a la casa: mi caballo siguió poco a poco el mismo camino.

Li kompreneble sciis ke mi restus. Maria ĵus estis dirinta al mi per la okuloj: “ne foriru”. Mia patro ekrajdis denove kaj sin direktis al la domo: mia ĉevalo sekvis iom post iom la saman vojon.

—Por aquí fue por donde subimos —me dijo María mostrándome unas grietas y hoyuelos en la roca.

―Ĝuste tra ĉi-tie ni supreniris ―diris Maria montrante al mi kelkajn fendojn kaj kavetojn en la roko.

Al acabar yo mi maniobra de ascenso, me extendió la mano, demasiado trémula para ayudarme, pero muy deseada para que no me apresurase a estrecharla entre las mías. Sentéme a sus pies y ella me dijo:

Kiam mi finis mian supreniron, ŝi etendis al mi la manon, tro treman por helpi min, sed tre deziratan por ke mi ne rapidu premi ĝin inter la miaj. Mi sidiĝis ĉe ŝiaj piedoj kaj ŝi diris al mi:

—¿No ves qué trabajo? ¿Qué habrá dicho papá? Creerá que estamos locas.

―Kian sensencaĵon! Kion pensis paĉjo? Li certe opinias ke ni estas frenezaj.

Yo la miraba sin contestarle: la luz de sus ojos, cobardes antes los míos, y la suave palidez de sus mejillas, me decían, como en otros momentos, que en aquél era ella tan feliz como yo.

Mi rigardadis ŝin sen respondi: la lumo de ŝiaj okuloj, timidaj antaǔ la miaj, kaj la delikata paleco de ŝiaj vangoj, diris al mi ke en tiu momento, kiel en aliaj, ŝi estis tiom feliĉa kiom mi.

—Me voy sola —repitió Emma, a quien habíamos oído mal su primera amenaza; y se alejó algunos pasos para hacernos creer que iba a cumplirla.

―Mi foriros sola ―ripetis Emma, kies unuan minacon ni estis malbone aǔdintaj; kaj ŝi malproksimiĝis kelkajn paŝojn por kredigi al ni ke ŝi plenumus ĝin.

—No, no; espéranos un instante no más —le suplicó María poniéndose en pie.

―Ne, ne; atendu nin nur unu momenton ―petegis Maria ekstarante.

Viendo que yo no me movía, me dijo:

Vidante ke mi ne moviĝas, ŝi diris:

—¿Qué es?

―Kio okazas?

—Es que aquí estamos bien.

―Nu, ke ĉi tie ni estas komfortaj.

—Sí; pero Emma quiere irse y mamá estará esperándote: ayúdame a bajar, que ahora no tengo miedo. A ver tu pañuelo.

―Jes; sed Emma volis foriri kaj panjo certe atendas vin: helpu min malsupreniri, ĉar nun mi ne timas. Donu al mi vian tukon.

Lo retorció agregando:

Ŝi ĝin tordis aldonante:

—Lo tienes de esta punta, y cuando ya no me alcances a dar la mano, me cojo yo de él.

―Prenu ĝin per ĉi tiu ekstremo, kaj miavice mi kaptos ĝin, kiam vi jam ne sukcesos doni al mi la manon. Persuadida de que podía arriesgarse a bajar sin ser vista, lo hizo como lo había proyectado, diciéndome ya al pie del peñasco:

Konvinkiĝite ke ŝi povis riski malsupreniri nevidite, ŝi fakte malsupreniris kiel ŝi estis tion planinta, kaj jam piede de la roko ŝi diris al mi:

—¿Y tú ahora?

—Kaj nun vi?

Buscando la parte menos alta de la piedra salté al gramal, y le ofrecí el brazo para que nos dirigiésemos a la casa.

Serĉinte flankon malpli altan de la ŝtonego mi saltis al la herbejo, kaj mi donis al ŝi la brakon por kune iri al la domo.

—Si no hubiera llegado, ¿qué habrías hecho para bajar?, loquilla.

―Se mi ne estus alveninta, kion vi farintus por malsupreniri, frenezulineto?

—Pues habría bajado sola: iba a bajar cuando llegaste; pero temí caerme porque hacía mucho viento. Ayer también subimos ahí, y yo bajé bien. ¿Por qué se han demorado tanto?

―Nu, mi estus malsuprenirinta sola: mi estis malsuprenironta kiam vi alvenis; sed mi timis fali ĉar blovadis forta vento. Ankaǔ hieraǔ ni supreniris tien, kaj mi malsupreniris facile. Kial vi tiom malfruis?

—Por dejar concluidos algunos negocios que no podían arreglarse desde aqui. ¿Qué has hecho en estos días?

Por lasi elfinitaj iujn negocojn kiujn ni ne estus povintaj reguligi el ĉi tie. Kion vi faris dum tiuj ĉi tagoj?

—Desear que pasaran.

―Deziri ke ili forpasu.

—¿Nada más?

―Nenion pli?

—Coser y pensar mucho.

―Kudri kaj multe pensi.

—¿En qué?

―Pri kio?

—En muchas cosas que se piensan y no se dicen.

―Pri multaj aferoj kiujn oni pensas kaj oni ne diras.

—¿Ni a mí?

―Eĉ ne al mi?

—A ti menos.

―Des malpli al vi.

—Está bien.

―Bone.

—Porque tú lo sabes.

―Ĉar vi tion scias.

—¿No has leído?

―Ĉu vi ne legis?

—No, porque me da tristeza leer sola, y ya no me gustan los cuentos de las Veladas de la Quinta#, ni las Tardes de la Granja#. Iba a volver a leer a Atala, pero como has dicho que tiene un pasaje no sé cómo...

―Ne, ĉar malgajigas min legi sola, kaj jam mi ne ŝatas la rakontojn de “Noktoj de la Vilao”#, nek la “Vesperoj de la Bieno”#-n. Mi estis re-legonta “Atala”-n, sed ĉar vi diris ke ĝi enhavas paragrafon mi ne scias kia...

Y dirigiéndose a mi hermana que nos precedía algunos pasos:

Kaj sin direktante al mia fratino kiu iradis kelkajn paŝojn antaǔ ni:

—Oye, Emma... ¿Qué afán de ir tan aprisa?

―Diru, Emma... Kial vi strebadas marŝi tiel rapide?

Emma se detuvo, sonrió y siguió andando.

Emma haltis, ridetis kaj daǔris iri.

—¿Qué estabas haciendo antenoche a las diez?

―Kion vi estis faranta antaǔ hieraǔ je la deka?

—¿Antenoche? ¡Ah! —repuso deteniéndose—; ¿por qué me lo preguntas?

―Antaǔ hieraǔ nokte? Ha!― ŝi respondis haltante―; kial vi tion demandas al mi?

—A esa hora estaba yo muy triste pensando en esas cosas que se piensan y no se dicen.

―Je tiu horo mi estis tre malgaja pensante pri tiuj aferoj kiujn oni pensas kaj ne diras.

—No, no; tú sí.

―Ne, ne; vi jes.

—¿Sí qué?

―Jes kion?

—Sí puedes decirlas.

―Vi jes povas ilin diri.

—Cuéntame lo que tú hacías, y te las diré.

―Rakontu al mi kion vi faris, kaj mi diros ilin al vi.

—Me da miedo.

―Tio metas timon al mi.

—¿Miedo?

―Timon?

—Tal vez es una bobería. Estaba sentada con mamá en el corredor de este lado, haciéndole compañía, porque me dijo que no tenía sueño: oímos como que sonaban las hojas de la ventana de tu cuarto, y temerosa yo de que la hubiesen dejado abierta, tomé una luz del salón para ir a ver qué había... ¡Qué tontería!, vuelve a darme susto cuando me acuerdo de lo que sucedió.

―Eble temas pri sensencaĵo. Mi estis sidanta kun panjo en la koridoro de ĉi tiu flanko, donante al ŝi akompanon, ĉar ŝi estis dirinta al mi ke ŝi ne estas dormema: ŝajnis al ni aǔdi soni la klapojn de la fenestro de via ĉambro, kaj timante esti lasinta ĝin malferma, mi prenis lumilon el la salono por iri vidi kio okazas...Kian stultaĵon!, tio denove timigas min kiam mi rememoras la okazinton.

—Acaba, pues.

―Findiru, do.

—Abrimos la puerta, y vimos posada sobre una de las hojas de la ven tana, que agitaba el viento, un ave negra y de tamaño como el de una paloma muy grande: dio un chillido que yo no había oído nunca: pareció encandilarse un momento con la luz que yo tenía en la mano, y la apagó pasando sobre nuestras cabezas a tiempo que íbamos a huir espantadas. Esa noche me soñé... Pero ¿por qué te has quedado así?

―Ni malfermis la pordon, kaj vidis ripozanta sur unu el la klapoj de la fenestro, skuita de la vento, unu birdon nigran kaj kvazaǔ tiel grandan kiel ega kolombo: ĝi eligis akran krion kiun mi estis neniam aǔdinta: ĝi ŝajne blindumiĝis unu momenton ĉe la lumilo kiun mi havis en la mano, kaj ĝin estingis flugante super niaj kapoj dum ni estis forkurontaj timoplenaj. Tiun nokton mi sonĝis... Sed, kial vi restis tiamiena?

¿Cómo? —le respondí, disimulando la impresión que aquel relato me causaba.

―Kia? ―mi respondis, kaŝante la impreson kiun tiu raporto kaǔzis al mi.

Lo que ella me contaba había pasado a la hora misma en que mi padre y yo leíamos aquella carta malhadada; y el ave negra era la misma que me había azotado las sienes durante la tempestad de la noche en que a María le repitió el acceso; la misma que, sobrecogido, había oído zumbar ya algunas veces sobre mi cabeza al ocultarse el sol.

Tio kion ŝi rakontadis al mi estis okazinta je la sama horo kiam mia patro kaj mi estis legantaj tiun missortan leteron; kaj la nigra birdo estis la sama kiu estis frapinta miajn tempiojn dum la ŝtormo de la nokto en kiu al Maria ripetis sin la atako; la sama birdo kiun mi, ektimigita, jam estis aǔdinta zumi kelkajn fojojn super mia kapo ĉe la sun-kaŝiĝo.

¿Cómo? —me replicó María—; veo que he hecho mal en referirte eso.

Kia? ―respondis Maria―; mi komprenas ke mi agis nekonvene rakontante tion al vi.

—¿Y te figuras tal?

―Kaj ĉu vi imagas tion?

—Si no es que me lo figuro.

―Sed tion mi ne imagas.

—¿Qué te soñaste?

―Kion vi sonĝis?

—No debo decírtelo.

―Mi ne devas diri tion al vi.

—¿Ni más tarde?

―Eĉ ne iom poste?

¡Ay!, tal vez nunca.

―Ha!, eble neniam.

Emma abría ya la puerta del patio.

Emma estis malfermanta la pordon de la korto.

—Espéranos —le dijo María—; oye, que ahora sí es de veras.

―Atendu nin: diris al ŝi Maria―; aǔskultu, ĉar nun estas senŝerce.

Nos reunimos a ella, y las dos anduvieron asidas de las manos lo que nos faltaba para llegar al corredor. Sentíame dominado por un pavor indefinible; tenía miedo de algo, aunque no me era posible adivinar de qué; pero cumpliendo la advertencia de mi padre, traté de dominarme, y estuve lo más tranquilo que me fue dable, hasta que me retiré a mi cuarto con el pretexto de cambiarme el traje de camino.

Ni kuniĝis kun ŝi, kaj dum ili du sin tenadis man-en-mane ni iradis la spacon kiu mankis por atingi la koridoron. Mi sentis min regata de nedifinebla teruro; mi timis ion, kvankam ne eblis al mi diveni kion; sed plenumante la admonon de mia patro, mi klopodis reteni min, kaj statis kiel eble plej trankvila, ĝis kiam mi retiriĝis en mian ĉambron kun la preteksto ŝanĝi miajn vojaĝ-vestojn.